AFORISMOS III

Página principal

Introducción

Aforismos I Aforismos II Aforismos IV
1 - 25 26 - 50 51 - 75 76 - 100 101 - 125 126 - 150 151 - 163

Aforismos y expresiones con cierto contenido social, jurídico, filosófico, etc. 

(Primera parte)

ENUMERACIÓN, CITA Y TRADUCCIÓN

Para ver el COMENTARIO de algunos aforismos (85) pincha en el aforismo señalado con dicho término. En muchas ocasiones el mejor comentario está en la traducción de la cita.

1- A capillo usque ad ungues (Petronio, Satiricón, 102, 3)

2- Ab imis unguibus usque ad verticem summum (Cic. Pro Q. Roscio Comoedo, 20)

3.- Ab ovo usque ad mala (Horacio, Sermones, 1, 3, 6)

4.- Ab uno disce omnes ( Virgilio, Eneida, 2, 65 - 66)

5.- Ad kalendas graecas (Suetonio, Aug. 87, 1)

6.- Aegroto, dum anima est, spes est. (Cic. Ad Atticum, 9, 11)

7.- A. M. D. G. (Ad Maiorem Dei Gloriam) (San Ignacio de Loyola)

8.- Ad (in) perpetuam rei memoriam

9- AEIOU (Austria Est Imperare Orbi Universo) (Lema del Kaiser Federico III (1440 / 52 - 1493)

10.- Alea iacta est (Suetonio, Julio César, 32)

11.- Aliquando bonus dormitat Homerus (Horacio: Ars poetica 359)

12.- Altius, citius, fortius (Lema olímpico)

13.- Amantes, amentes (Terencio. Andria 218) (Plauto, Mercator 82)

14.- Amici, diem perdidi (Suetonio, Tito, 8, 1)

15.- Amicus certus in re incerta cernitur (Quinto Ennio) (Cicerón, De amicitia, 64)

16.- Amicus Plato, sed magis amica veritas (Ammonio) (Arist. Ética a Nicómacho)

17.- Amor vincit omnia (Virgilio, Bucolica, 10, 69)

18.- Argumentum baculinum

19.- Ars longa, vita brevis (vitam brevem esse, longam artem) (Séneca, “De brevitate vitae I, 1)

20.- Audaces Fortuna iuvat (Virgilio Eneida, 10, 284; Ovidio, Ars amandi, 1, 608)

21.- Aurea mediocritas (Horacio, Odas 2, 10, 5)

22.- Quid non mortalia pectora cogis auri sacra fames? (Virgilio, Eneida, 3,57)

23.- Aut Caesar aut nihil (César Borgia 1474 - 1507)

24.- Ave, Caesar, morituri te salutant (Suetonio, Claudio 21, 6)

25.- Beati Hispani quibus vivere bibere est 

26.- Beatus ille qui procul negotiis (Horacio, Epodos, 2, 1)

27.- Bis dat qui cito dat (Publio Siro, Sententiae, I, 6)

28.- Carpe diem (Horacio, Odas, I, 11, 8)

29.- Causa causarum miserere mei (atribuido a Cicerón)

30.- Cedant arma togae, concedat laurea laudi (Cicerón, De officiis, I 77)

31.- Cibi condimentum fames est (Cicerón, De finibus, 2, 90) 

32.- Civis Romanus sum (Cicerón, In C. Verrem, 5, 147)

33.- Cogito, ergo sum (Descartes)

34.- Contra facta non valent argumenta.

35.- Cuius regio eius religio (Príncipes protestantes alemanes)

36.- Cuiusvis hominis est errare; nullius, nisi insipientis, in errore perseverare (Errare humanum est) (Cicerón, Filípica, 12, 5)

37.- Cum tacent clamant (Cicerón, In Catilinam I, 21)

38.- De minimis non curat praetor

39.- Decet imperatorem stantem mori (Suetonio, Vespasiano, 24)

40.- Delenda est Carthago (Floro, Historia Romana, 2, 15, 4)

41.- Deliberando saepe perit occasio (Publio Siro)

42.- Divide et vinces (Divide et impera): Luis XI de Francia (1423 - 1483)

43.- Do ut des (Digesta, 19, 5, 15)

44.- Docendo discimus (Séneca, Epistolae morales, 7, 8)

45.- Donec eris felix (sospes) multos numerabis amicos; tempora si fuerint nubila, solus eris (Ovidio, Tristes, 1. 9, 5)

46.- Dulce et decorum est pro patria mori (Horacio, Odas, 3, 2, 13)

47.- Dura lex, sed lex (Digesta, 40, 9, 12, 1; Ulpianus, De adulteriis, 4)

48.- Ex abundantia cordis os loquitur (Vulgata)

49.- Excusatio non petita, accusatio manifesta

50.- Exegi monumentum aere perennius (Horacio, Odas, 3, 30, 1)

51.- Faber suae fortunae unusquisque est ipse (Salustio, Epistula ad Caesarem senem, I, I, 2)

52.- Fas et nefas (fas nefasque; fas nefas) (Lucano Farsalia, 5, 313)

53.- Festina lente (Suetonio, Augusto, 25, 4)

54.- Finis coronat opus (Popular latino)

55.- Fit via vi (Virgilio, Eneida, 2, 494)

56.- Fortiter in re, sueviter in modo (Claudio Acquaviva 1543 - 1615, General de los Jesuitas)

57.- Fronte capillata, post est occasio calva (Catonis disticha 26, B; Fedro, Fábulas, 5, 8)

58.- Fugit hora (Persio, Saturae, 5, 135)

59.- Fugit irreparabile tempus (Virgilio, Geórgicas, 3, 284)

60.- Gallia est omnis divisa in partes tres (César, De bello Gallico, I, 1)

61.- Gaudeamus igitur! (Himno de los estudiantes)

62.- Graecia capta ferum victorem (captorem) cepit, et artis intulit agresti Latio (Horacio, Epistulae, 2, 1, 156)

63.- Gutta cavat lapidem, non vi sed saepe cadendo (Ovidio, Pónticas, 4, 10, 5)

64.- Hannibal ad portas (Cicerón, Filípicas, I, II)

65.- Hannibal, vincere scis, sed victoria uti nescis (Livio, 22, 51, 4)

66.- Hic esse et illic simul non possum (Plauto, Anfitruo, 566)

67.- Historia vitae magistra (Cicerón, Tusculanas, 2, 16)

68.- Homo homini lupus (Hobbes, Plauto, Asinaria, 495)

69.- Homo sum: humani nihil a me alienum puto (Terencio, Eautontimouromenoç V, 77)

70.- Humanum amare est, humanum autem ignoscere est (Plauto, Mercator, 519)

71.- In dubio pro reo (Gaius, De legatis ad edictum urbicum, 3)

72.- In hoc signo vinces (dicho a Constantino al emprender la batalla de Puente Milvio contra Majencio <312 d. C.>)

73.- In medias res (Horacio, Epístola ad Pisones, 148)

74.- In medio consistit (stat) virtus (Popular)

75.- In propria pelle quiesce (Fedro)

76.- In vino veritas (Plinio el Viejo, Historia Natural, 14, 141)

77.- Incipe: Dimidium est facti coepisse (Ausonio, Epigramas, 81, 1)

78.- Intelligenti pauca

79.- Labor omnia vicit improbus (Virgilio, Geor., 1, 145)

80.- Magister dixit (De la escolástica)

81.- Maior pars meliorem vincit

82.- Malum nullum est sine aliquo bono (Plinio el Viejo, Historia Natural, 27, 9)

83.- Manus manum lavat (Petronio, Satiricón, 45, 13)

84.- Maria montesque polliceri (Salustio, De coni. Cat., 23, 3)

85.- Maxima debetur puero reverentia (Juvenal, Saturae, 14, 47)

86.- Medice, cura te ipsum (Vulgata: San Lucas, 4, 23)

87.- Medicus curat, natura sanat (Popular)

88.- Memoria minuitur nisi exerceas (Cicerón, De Senectute, 21)

89.- Mens sana in corpore sano (Juvenal, Saturae, X, v.35)

90.- Ne quid nimis (Terencio, Andria, 61)

91.- Nec possum tecum vivere nec sine te (Marcial, Epigramas, XII, 46, 2)

92.- Nemo malus felix ( Juvenal, Sátiras)

93.- Nemo propheta acceptus est in patria sua (Vulgata)

94.- Nemo repente fuit turpissimum (Juvenal, Satiras, II, 83)

95.- Nihil novum sub sole (Ecclesiastés, 1, 10)

96.- Nil mortalibus arduum est (Horacio, Odas, 1, 3, 37)

97.- Non bis in idem (Demóstenes, In Leptinem, 147)

98.- Non honor est sed onus; (Onus est honos) (Ovidio, Heróidas, 9, 31)

99.- Non nova, sed nove

100.- Non omnia possumus omnes (Virgilio, Bucólicas, 8, 63; Macrobio, Saturnalia, 6, 1, 35)

101.- Non omnis moriar (Horacio, Odas, 3, 30, 6)

102.- Non scholae sed vitae discimus (Séneca, Epistolae morales, 106, 12)

103.- Nosce te ipsum Gnwqi seauton (Sócrates; Cicerón, Tusculanas, 1, 52)

104.- Nulla dies sine linea (Plinio el Viejo, Historia natural, 35, 84)

105.- Nullum'st iam dictum quod non sit dictum prius. (Terencio, Eunuchus, 

106.- Numquam est fidelis cum potente societas Leonina societas (Fedro, Fabulae, 1, 5, 1)

107.- O tempora! O mores! (Cicerón, In Catilinam I, I, 2)

108.- Oderint dum metuant (probent) (Suetonio, Calígula 30, 1; Tiberio, 59, 2)

109.- Omnia mea mecum porto (Cicerón, Paradoxa Stoichorum, 1, 8; Séneca, Epistulae morales, 9, 18)

110.- Omnia praeclara rara (Cicerón, De amicitia, 79)

111.- Ora et labora (Regla de San Benito)

112.- Pallida mors aequo pulsat pede pauperum tabernas regumque turres (Horacio, Odas, I, 4, vv.13-14)

113.- Pares cum paribus facillime congregantur (Cicerón, De senectute, 7)

114.- Parturient montes, nascetur ridiculus mus (Horacio, Ars poetica, 139)

115.- Patet omnibus veritas (Séneca, Epístolas morales, 33, 11)

116.- Pecunia non olet (Suetonio, Vespasiano, 23, 3)

117.- Per angusta ad augusta

118.- Per ardua (aspera) ad astra (Séneca, Hercules furens, 437)

119.- Primum vivere, deinde philosophari (Hobbes)

120.- Principiis obsta (Ovidio, Remedia amoris, 91)

121.- Qualis artifex pereo! (Suetonio, Nerón, 49, 1)

122.- Qualis rex, talis grex (Popular)

123.- Qualis vita finis ita (Popular)

124.- Qui desiderat pacem praeparet bellum. (Vegetius, Epitome rei militaris, III, prologus)

125.- Qui, quae vult, dicit, quae non vult, audit (Terencio, Andria, 920)

126.- Quis fallere possit amantem? (Virgilio, Eneida, 4, 296)

127.- Quis? Quid? Ubi?, Quibus auxiliis? Cur? Quomodo? Quando? (Bernando de Claraval, Sermón I, in adventu Domini)

128.- Quo vadis, Domine? (Hechos de los Apóstoles apócrifos: Martirio de S. Pedro, 6)

129.- Quod natura non dat Salmantica non praestat

130.- Quot homines tot sententiae (Terencio, Phormio, 454)

131.- Quousque tandem, Catilina, abutere patientia nostra? (Cicerón, In Catilinam, I, I, 1)

132.- Relata refero (Herodoto, Historias, 7, 152, 1)

133.- Rem tene, verba sequentur (Catón, Ad Marcum filium; Horacio, Ars poetica)

134.- Res, non verba

135.- Res nullius, primi capientis (Del derecho)

136.- Sed, quis custodiet ipsos custodes? (Juvenal, Sátiras, VI, 347)

137.- Si vis pacem para bellum (Vegetius, Epitome rei militaris, 3. Praef.)

138.- Sic transit gloria mundi (Tomás de Kempis: O! Quam cita transit gloria mundi)

139.- Silent leges inter arma (Cicerón, Pro T. Annio Milone, 10)

140.- Sit tibi terra levis (STTL) (Estelas funerarias; cfr. Marcial, V, 34; Tibulo, Elegías, 2, 4, 50)

141.- Sol lucet omnibus (Petronio, Satiricón, 100, 1)

142.- Stultorum numerus infinitus est (Ecclesiastés, 1, 15)

143.- Summum ius summa iniuria (Cicerón, De officiis, 1, 35)

144.- Suum cuique (tribuere) (Definición de lo justo) (Institutiones, I, 1, 3)

145.- Tacent, satis laudant (Terencio, Eunuco, 476)

146.- Tamquam tabula rasa in que nihil est scriptum (Alberto Magno, 1200 - 1280, De anima, 3, 2, 17)

147.- Tantae molis erat romanam condere gentem (Virgilio, Eneida, I, 33)

148.- Testis unus, testis nullus (Aforismo judicial) (Codex iustinianus, 4, 20, 9)

149.- Tu, quoque, fili mi?  (Kai su teknon;)  (Suetonio, Julio César, 82)

150.- Ubi solitudinem faciunt pacem appellant. (Tácito, Agricola, 30)

151.- Ubi sunt qui ante nos in mundo fuere? (Himno de los estudiantes)

152.- Ubi tu Gaius ego Gaia (Del rito del matrimonio romano)

153.- Una salus victis: nullam sperare salutem (Virgilio, Eneida, 2, 354)

154.- Ut sementem feceris ita et metes (Cicerón, “De oratore” II, 65)

155.- Utinam populus romanus unam cervicem haberet! (Suetonio, Calígula, 30)

156.- Vae victis! (Tito Livio, 5, 48, 9)

157.- Veni, vidi, vici (Suetonio, Julio César, 37, 2)

158.- Verba movent, exempla trahunt

159.- Verba volant, scripta manent

160.- Veritas filia temporis.

161.- Vinum et musica laetificant cor (Eclesiástico, XL, 20)

162.- Vox populi, vox Dei (Hesiodo, cfr. Séneca el Retor)

163.- Vulnerant omnes, ultima necat

Volver