Página 29 - fedro

Versión de HTML Básico

IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
Selección de “Fábulas” de Fedro
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia
26.- Vulpes et aquila
Quamvis sublimes debent humiles metuere
vindicta docili quia patet sollertiae.
Vulpinos catulos aquila quondam sustulit
nidoque posuit pullis, escam ut carperent.
Hanc persecuta mater orare incipit,
ne tantum miseriae luctum importaret sibi.
Contempsit illa, tuta quippe ipso loco.
Vulpes ab ara rapuit ardentem facem
totamque flammis arborem circumdedit,
hostis dolore damnum ulciscens sanguinis.
Aquila, ut periculo mortis eriperet suos,
incolumes natos supplex vulpi tradidit.
(Fábula no adaptada)
VOCABULARIO:
DIFICULTADES:
-
UT y NE con subjuntivo.
-
Participios concertados
-
Pronombres.
Etiam sublimes debent humiles
1
metuere
quia vindicta patet docili sollertiae.
Quondam vulpinos catulos aquila sustulit
nidoque posuit pullis, ut eos escam
2
carperent.
Mater hanc persecuta
3
orare incipit,
ne
4
tantum miseriae luctum importaret sibi.
Contempsit illa, tuta quippe ipso loco.
Vulpes ab ara rapuit ardentem facem
totamque arborem flammis circumdedit,
ulciscens hostis dolore damnum sanguinis.
Aquila supplex, ut
5
periculo mortis eriperet suos,
natos vulpi incolumes
6
tradidit.
aquila, ae, (f): águila
ara, ae, (f): altar, ara
arbor, oris, (f): árbol
ardeo, es, ere, arsi, arsurus: quemarse, arder
carpo, is, ere, carpsi, carptum: coger, consumir; comer.
catulus, i, (m): cachorro.
circumdo, as, are, -dedi, -datum: rodear, poner alrededor.
contemno, is, ere, contempsi, contentum: menospreciar,
despreciar.
damnum, i, (n): daño; multa
debeo, es, ere, ui, itum: deber; estar obligado
docilis, e: docil, sumiso,-a.
dolor, oris, (m): dolor
eripio, is, ere, ere, ripui, reptum: arrebatar, quitar
esca, ae, (f): comida.
etiam: [adv.] también, incluso.
fax, facis, (f): antorcha, tea
flamma, ae, (f): llama, fuego.
hostis, is, (m): enemigo; extranjero
humilis, e: humilde, pequeño, débil.
importo, as, are: importar, introducir; producir, ocasionar
incipio, is, ere, cepi, ceptum: comenzar
incolumis, e: incólume, sano, entero; sano y salvo
locus, i, (m): lugar
luctus, us, (m): dolor, pesar, aflicción; luto
mater, tris, (f): madre
metuo, is, ere, ui, utum: temer; tener miedo
miseria, ae, (f): miseria, desgracia
mors, mortis, (f): muerte
natus, i, (m): nacido, hijo
ne: [adv.] no; [conj.] que no, para que no.
nidus, i, m: nido, nidada
oro, as, are: suplicar, rogar, implorar
pateo, es, ere, patui: estar abierto, ser evidente
periculum, i, (n): prueba, ensayo; riesgo, peligro
persequor, eris, i, secutus sum: [v. dep.] perseguir.
pono, is, ere, posui, situm: poner, colocar.
pullus, , i, (m): polluelo, pollo.
quia: [conj.causal] porque
quippe: [adv.] ciertamente, es más
quondam: [adv.] en otro tiempo
rapio, is, ere, rapui, raptum: arrebatar; robar, quitar
sanguis, inis, (m): sangre
sollertia, ae: ingenio, astucia.
sublimis, e: sublime, grandioso, poderoso.
supplex, plicis: suplicante
suus, a, um: su, suyo
tantus, a, um: tan grande, tan, tanto
tollo, is, tollere, sustuli, sublatum: quitar, retirar.
totus, a, um: todo, entero
trado, is, ere, didi, ditum: entregar, confiar.
tutus, a, um: seguro, protegido, defendido
uindicta, ae, (f): reivindicación, reclamación; liberación,
defensa; venganza, castigo
ulciscor, eris, i, ultus sum: [v. dep.] vengar, castigar.
ut: [conj.] como; cuando; aunque; de tal manera que, tal
que, tanto que; que; para que; es decir que
uulpes, is, (f): zorra
uulpinus, i, (m): zorrito.
1
humiles
: adjetivo sustantivado en acusativo (> CD de “
metuere
”).
2
escam
: acusativo con valor predicativo objetivo referido a “
eos
”, pronombre fórico que hace referencia
a “vulpinos catulos”.
3
persecuta
: participio de perfecto del verbo deponente transitivo “persequor” que debe traducirse por
gerundio compuesto activo; su CD es el pronombre demostrativo “
hanc
”, que hace referencia a “aquila”.
4
ne
: conjunción subordinante negativa “completiva” o “final” (> „que no‟/ „para que no‟)..
5
ut
: conjunción subordinante adverbial “final” con verbo en subjuntivo (> „para que+subjuntivo‟ o
„para+infinitivo).
6
incolumes
: adjetivo en acusativo con valor de complemento predicativo objetivo puesto que concuerda
con el CD (“
natos
”).