IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
Selección de “Fábulas” de Fedro
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia
23.- Asinus ad senem pastorem
In principatu commutando civium
nil praeter domini nomen mutant pauperes.
Id esse verum, parva haec fabella indicat.
Asellum in prato timidus pascebat senex.
Is hostium clamore subito territus
suadebat asino fugere, ne possent capi.
At ille lentus 'Quaeso, num binas mihi
clitellas impositurum victorem putas?'
Senex negavit. 'Ergo, quid refert mea
cui serviam, clitellas dum portem unicas?'
(Fábula no adaptada)
DIFICULTADES:
-
Gerundivo
-
“NE final”
-
Infinitivo de presente pasivo
-
Interrogativas directas e indirecta
In principatu civium commutando
1
nihil praeter domini nomen mutant pauperes.
Haec parva fabella indicat id esse
2
verum.
Asellum in prato pascebat timidus senex.
Is hostium clamore subito territus
suadebat asino fugere, ne
3
possent capi.
At ille lentus dixit: “Quaeso
4
, num
5
binas clitellas
mihi impositurum
6
(esse) victorem putas?”
Senex negavit. “Ergo, quid
7
refert mea
cui
8
serviam, dum clitellas unicas portem?.”
VOCABULARIO:
asellus, i, (m): asnillo
asinus, i, (m): asno
at [conj.] pero, mas
bini, binae, bina (numeral): un par, dos.
capio, is, ere, cepi, captum: coger, capturar.
ciuis, is, (m): ciudadano
clamor, oris, (m): clamor, grito,. ruido
clitellae, arum, (f)pl.: angarillas, albarda con angarillas.
commuto, as, are: cambiar, transformar
dico, is, ere, dixi, dictum: decir
dominus, i, (m): señor, amo
dum: [conj.] mientras que; hasta que
ergo: [conj.ilativo-conclusiva] así pues, por consiguiente
fabella, ae, (f): fabulilla.
fugio, is, ere, fugi: huir [de], apartarse, esquivar
hostis, is, (m): enemigo; extranjero
impono, is, ere, sui, situm: poner, colocar; imponer.
indico, as, are: indicar, denunciar, revelar
lentus, a, um: flexible, dúctil; lento, perezoso
meus, mea, meum: mi, mío
muto, as, are: cambiar
ne: [adv.] no; [conj.] que no, para que no; [partícula
enclít.] acaso, si
nego, as, are: decir que no, negar
nihil: [indeclinable, también nil] nada
nomen, inis, (n): nombre
num: [partícula interr.] acaso...; si
paruus, a, um: pequeño
pasco, is, ere, paui, pastum: apacentar; alimentar.
pastor, oris, (m): pastor, guardián
pauper, eris: pobre
porto, as, are: llevar, transportar
possum, potes, posse, potui: poder, ser capaz
praeter: [adv.] excepto; [prep.acus.] excepto
pratum, i, (n): prado, pradera
principatus, us, (m): pricipio, origen; primacía;
principado
puto, as, are: pensar, considerar
quaeso: [generalmente sólo en 1º sg.] buscar, pedir,
solicitar
qui, quae, quod: [relat.] cual, que, quien
quis, quae, quid: [interr.] ¿quién? ¿cuál? ¿qué?
refero, fers, ferre, tuli, latum: devolver; referir,
senex, senis, (m): viejo, anciano
seruio, is, ire, ii o iui, itum: ser esclavo, servir
suadeo, es, ere, suasi, suasum: persuadir, convencer
subito: [adv.] súbitamente, de improviso
subitus, a, um: súbito, inesperado, repentino
terreo, es, ere, ui, itum: asustar, atemorizar
timidus, a, um: tímido, miedoso, temeroso
uerus, a, um: verdadero
uictor, oris, (m): vencedor
unicus, a, um: único, solo, excepcional
1
In
…
commutando
: gerundivo en concordancia con “
principatu
”: ablativo de localización (> „en
cambiar la primacía de los ciudadanos‟ o „en el cambio de gobierno de los ciudadanos‟).
2
esse
: infinitivo con sujeto propio en acusativo (“
id
”) y atributo en acusativo (“
verum
”).
3
ne
: conjunción subord. negativa “completiva” o “final” (> „que no‟/ „para que no‟).
4
Quaeso
: forma verbal utilizada con frecuencia para introducir una interrogativa de la que se solicita
vehementemente una respuesta. Se puede traducir por „te ruego…‟, o, simplemente, „
por favor
”.
5
num
: partícula interrogativa que anuncia una respuesta negativa (> „¿acaso…?‟.
6
impositurum esse
: infinitivo de futuro activo con sujeto propio (“
victorem
”). Debe traducirse con un
futuro para mantener la relación temporal de posterioridad respecto al verbo principal “
putas
”.
7
quid refert mea…
: interrogativa directa “parcial” introducida por un pronombre interrogativo: „¿qué
me importa…?‟ (lit. „¿qué afecta a mis cosas…?).
8
cui
: pronombre interrogativo en dativo que introduce una interrogativa indirecta con verbo en
subjuntivo. Debe traducirse en indicativo.