Página 15 - fedro

Versión de HTML Básico

IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
Selección de “Fábulas” de Fedro
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia
12.- Taurus et vitulus
Angustu in aditu taurus luctans cornibus,
cum vix intrare posset ad praesepia,
monstrabat vitulus, quo se pacto flecteret.
“Tace”, inquit, “ante hoc novi, quam tu natus es”.
Qui doctiorem emendat, sibi dici putet.
(Fábula no adaptada)
DIFICULTADES:
-
“CUM histórico”
-
Participio de presente (concertado)
-
Infinitivo no-concertado en pasiva”
-
“Interrogativa indirecta”
Cum in angusto aditu taurus luctans cornibus
vix intrare posset
1
ad praesepia,
monstrabat vitulus, quo
2
pacto se flecteret.
(Ille) dixit: “Tace, hoc novi, antequam tu natus es”.
Qui
3
doctiorem
4
emendat, hoc sibi dici
5
putet.
VOCABULARIO:
aditus, us, (m): entrada
angustus, a, um: estrecho, angosto
antequam: [conj.temporal] antes que.
cornu, us, (n): cuerno, ala [del ejército]
dico, is, ere, dixi, dictum: decir
doctus, a, um: docto, sabio
emendo, as, are: corregir
flecto, is, ere, flexi, flexum: doblar, encorvar.
ille, illa, illud: aquel, aquella, aquello
intro, as, are: entrar
luctor, aris, ari,...: [v. dep.] luchar, esforzarse.
monstro, as, are: indicar, señalar, enseñar; denunciar;
aconsejar
nascor, eris, i, natus sum: [v. dep.] nacer
nosco, is, ere, noui, notum: conocer; saber; examinar
nouus, a, um: nuevo
pactum, i, (n): modo, manera.
possum, potes, posse, potui: poder, ser capaz
praesepe, is, (n): establo, pesebre.
puto, as, are: pensar, considerar
quis, quae, quid: [pron.interrog.] quién, qué.
taceo, es, ere, cui, citum: callarse, guardar silencio; callar
taurus, i, (m): toro
uitulus, i, (m): ternero.
uix: [adv.] apenas
1
posset
: imperfecto de subjuntivo del verbo “possum”. Esta es la forma verbal de la proposición de
“CUM histórico”.
2
quo
: adjetivo-determinante interrogativo („quo pacto‟) que introduce esta proposición sustantiva
(completiva) interrogativa indirecta. Aunque en latín se construye con verbo en subjuntivo, debe
traducirse en indicativo.
3
Qui
: pronombre relativo sin antecedente. La ausencia de antecedente provoca la “sustantivación” de la
subordinada adjetiva (en castellano: quien/el que, quienes/los que, lo que, etc.).
4
doctiorem
: adjetivo sustantivado en grado comparativo de superioridad.
5
dici
: infinitivo de presente pasivo del verbo “dico” con sujeto paciente “hoc”).