IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
Selección de “Fábulas” de Fedro
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia
8.- Ranae ad Solem
Vicini furis celebres uidit nuptias
Aesopus, et continuo narrare incipit:
Vxorem quondam Sol cum uellet ducere,
clamorem ranae sustulere ad sidera.
Conuicio permotus quaerit Iuppiter
causam querellae. Quaedam tum stagni incola
'Nunc' inquit 'omnes unus exurit lacus,
cogitque miseras arida sede emori.
Quidnam futurum est si crearit liberos?'
(Fábula no adaptada)
DIFICULTADES:
-
“CUM histórico”
-
Pretérito perfecto en “-ere” (= -erunt)
-
Participio concertado
-
Adjetivos sustantivados.
-
Infinitivo concertado y no-concertado
Vicini furis celebres nuptias vidit
Aesopus, et continuo narrare incipit:
Quondam, cum Sol vellet
1
uxorem ducere
2
,
clamorem ranae sustulere
3
ad sidera.
Iuppiter convicio permotus quaerit
causam querellae. Tum quaedam
4
stagni incola
dicit: “Nunc unus exurit omnes lacus,
cogitque
5
miseras (in) arida sede emori.
Quidnam
6
futurum est
7
si creaverit liberos?.”
VOCABULARIO:
Aesopus, i, (m): Esopo
aridus a, um: árido, seco,-a.
causa, ae, (f): causa, motivo.
celebro, as, are: visitar en masa; celebrar; difundir
clamor, oris, (m): clamor, grito,. ruido
cogo, is, ere, egi, actum: empujar; obligar a (+infinitivo).
continuo: [adv.] ininterrumpidamente, al punto
conuiciun, -ii, (n): alboroto, jaleo.
creo, as, are, creavi, creatum: crear, procrear.
cum: [prep. abl.] con; [ conj.] cuando; como; aunque
duco, is, ere, duxi, ductum: conducir, llevar, guiar
emorior, iris, i, tuus sum: [v. dep.] desaparecer, morir,
acabar
exuro, is, ere, ussi, ustum: destruir (por el calor), quemar,
incendiar, secar.
fur, furis, (m): ladrón
futurus, a, um: [part. fut. de sum] futuro, venidero
incipio, is, ere, cepi, ceptum: comenzar
incola, ae [m. o f.]: habitante.
inquit: [v.defectivo] dice, dijo.
Iuppiter, Iouis, (m): Júpiter
lacus, us, (m): lago, estanque
liberi, orum, (m): [pl.] hijos
miser, a, um: desdichado, mísero
mitto, is, ere, misi, missum: enviar
narro, as, are: narrar, contar
nunc: [adv.] ahora
nuptia, ae, (f): (siempre en plural nuptiae, arum] nupcias,
boda, casamiento
omnis, e: todo
permoueo, es, ere, moui, motum: agitar, conmover,
emocionar; inducir, mover; excitar
quaero, is, ere, siui, situm: buscar, intentar, obtener;
pedir, exigir; preguntar
querella, ae, (f): queja, lamentación; demanda, querella
quidam, quaedam, quoddam/quiddam: un tal, un cierto,
alguno
quisnam, quaenam, quidnam: [interr.] ¿quién? ¿cuál?
¿qué?.
quondam: [adv.] en otro tiempo
rana, ae, (f): rana
sedes, is, (f): residencia, morada, casa, sede; puesto, sitio
si: [conj.condicional] si
sidus, eris, (n): estrella, astro
sol, solis, (m): sol
stagnus, i, (m): pantano, estanque, laguna
sum, es, esse, fui: ser, estar; haber, existir
tollo, is, tollere, sustuli, sublatum: levantar, elevar.
tum: [adv.] entonces
uicinus, i, (m): vecino
uideo, es, ere, uidi, uisum: ver
unus, a, um: uno; un, alguno; único
uolo, uis, uelle, volui, -: querer
uxor, oris, (f): esposa. mujer
1
Vellet
: Imperfecto de subjuntivo de “volo”.
2
uxorem ducere
(literalmente > “conducir a la esposa”): expresión latina que significa “casarse”.
3
sustulere
(= sustulerunt): perfecto de “tollo”.
4
quaedam
: indefinido con el sufijo invariable “-dam” (quidam, quaedam, quidam/quoddam).
5
cogit
(+ infinitivo): “obligar a + infinitivo”.
6
quidnam
: indefinido con el sufijo invariable “-nam” (quisnam, quaenam, quidnam).
7
…
futurum est
….. creaverit…: relación temporal de anterioridad situada en el futuro “va a ser / habrá
creado” (pasará-sucederá / habrá tenido). En castellano la relación temporal no se expresa con tanta
claridad: “pasará / tuviera”.