IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
CÉSAR: “Bellum Gallicum” (Selección de textos)
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia (JD)
18
Por fin César embarca para Bretaña y deja al frente de las tropas que permanecen en la Galia
a T. Labieno. Enfrentamientos con los britanos. Daños importantes en las naves romanas provocados
por el temporal. Descripción de Bretaña y de sus habitantes.
XIV (1-4) Interesante descripción de los habitantes de Cancio (Kent).
Ex his omnibus longe sunt humanissimi qui Cantium incolunt, quae regio est maritima omnis,
neque multum a Gallica differunt consuetudine. Interiores plerique frumenta non serunt, sed lacte et
carne vivunt pellibusque sunt vestiti. Omnes vero se Britanni vitro inficiunt, quod caeruleum efficit
colorem, atque hoc horridiores sunt in pugna aspectu; capilloque sunt promisso atque omni parte
corporis rasa praeter caput et labrum superius. Vxores habent deni duodenique inter se communes et
maxime fratres cum fratribus parentesque cum liberis.
XV (3-5) Después de una primera derrota a los britanos, éstos efectúan un ataque sorpresa
cuando los romanos están descuidados.
At illi intermisso spatio imprudentibus nostris atque occupatis in munitione castrorum subito se
ex statione pro castris collocati, acriter pugnaverunt, duabusque missis subsidio cohortibus a Caesare
atque eis primis legionum duarum, cum hae perexiguo intermisso loci spatio inter se constitissent, novo
genere pugnae perterritis nostris per medios audacissime perruperunt seque inde incolumes receperunt.
Eo die Quintus Laberius Durus, tribunus militum, interficitur. Illi, pluribus submissis cohortibus,
repelluntur.
XVII (1-3, hasta “sequendi fecerunt”) otra batalla con los britanos.
Postero die procul a castris hostes in collibus constiterunt rarique se ostendere et lenius quam
pridie nostros equites proelio lacessere coeperunt. Sed meridie, cum Caesar pabulandi causa tres
legiones atque omnem equitatum cum Gaio Trebonio legato misisset, repente ex omnibus partibus ad
pabulatores advolaverunt, sic uti ab signis legionibusque non absisterent. Nostri, acriter in eos impetu
facto, reppulerunt neque finem sequendi fecerunt.
César se dirige a los territorios de Casivelauno: pequeños escarceos y enfrentamientos. César
protege y apoya a otros pueblos britanos, acosados por Casiovelauno.
XXII (1) Casiovelauno intenta levantar la región de Kent contra los romanos.
Dum haec in his locis geruntur, Cassivellaunus ad Cantium, quod esse ad mare supra
demonstravimus, quibus regionibus quattuor reges praeerant, Cingetorix, Carvilius, Taximagulus,
Segovax, nuntios mittit atque eis imperat uti, coactis omnibus copiis, castra navalia de improviso
adoriantur atque oppugnent.
Casiovelauno, ante las numerosas adversidades y defecciones de varios pueblos, se entrega a
César. César regresa a la Galia.
XXIV (1) Situación en la Galia al regresar César de Bretaña.
Subductis navibus concilioque Gallorum Samarobrivae peracto, quod eo anno frumentum in
Gallia propter siccitates angustius provenerat, coactus est aliter ac superioribus annis exercitum in
hibernis collocare legionesque in plures civitates distribuere.