Página 11 - catilina

Versión de HTML Básico

IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
CÉSAR: “Coniuratio Catilinae”
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia (JD)
conscientia mentem excitam uastabat.
(5)
Igitur color ei exsanguis, foedi oculi, citus modo, modo
tardus incessus; prorsus in facie uultuque uecordia inerat.
XVI
(1)
Sed iuuentutem, quam, ut supra diximus, inlexerat, multis modis mala facinora
edocebat.
(2)
Ex illis testes signatoresque falsos commodare; fidem, fortunas, pericula uilia habere;
post, ubi eorum famam atque pudorem adtriuerat, maiora alia imperabat.
(3) Si no había de presente
asunto por qué hacer daño, no por eso dejaba de tender lazos y asesinar indistintamente a buenos y
malos, porque el miedo de que con la falta de uso se le entorpeciese el ánimo o las manos, le hacía de
balde ser malvado y cruel. (4)
His amicis sociisque confisus Catilina simul quod aes alienum per
omnes terras ingens erat et quod plerique Sullani milites largius suo usi rapinarum et uictoriae
ueteris memores, ciuile bellum exoptabant, opprimundae rei publicae consilium cepit.
(5)
In Italia
nullus exercitus; Cn. Pompeius in extremis terris bellum gerebat; ipsi consulatum petenti magna
spes, senatus nihil sane intentus: tutae tranquillaeque res omnes, sed ea prorsus opportuna
Catilinae.
XVII
(1)
Igitur circiter Kalendas Iunias, L. Caesare et C. Figulo consulibus, primo singulos
appellare, hortari alios, alios temptare; opes suas, imparatam rem publicam, magna praemia
coniurationis docere
. (2)
Vbi satis explorata sunt quae uoluit, in unum omnes conuocat, quibus
maxima necessitudo et plurimum audaciae inerat
. (3)
Eo conuenere senatorii ordinis L.
Lentulus Sura, P. Autronius, L. Cassius Longinus, C. Cethegus, P. et Ser. Sullae Ser. filii, L.
Vargunteius, Q. Annius, M. Porcius Laeca, L. Bestia, Q. Curius; (4) praeterea ex equestri
ordine M. Fuluius Nobilior, L. Statilius, P. Gabinius Capito, C. Cornelius; ad hoc multi ex
coloniis et municipiis, domi nobiles.
(5)
Erant praeterea complures paulo occultius consilii
huiusce participes nobiles, quos magis dominationis spes hortabatur quam inopia aut alia
necessitudo
. (6)
Ceterum iuuentus pleraque, sed maxime nobilium, Catilinae inceptis fauebat;
quibus in otio uel magnifice uel molliter uiuere copia erat, incerta pro certis, bellum quam pacem
malebant
. (7)
Fuere item ea tempestate qui crederent M. Licinium Crassum non ignarum eius
consili fuisse:
porque como Cneo Pompeyo, su enemigo, se hallaba a la sazón mandando un grande
ejército, inferían de ahí, que desearla hubiese quien hiciera frente a su poder, y que podría, por otra
parte, prometerse que, si prevalecía la conjuración, sería sin dificultad alguna el principal entre sus
autores.
XVIII
(1)
Sed antea item coniurauere pauci contra rem publicam, in quibus Catilina fuit; de
qua, quam uerissime potero, dicam.
(2) Siendo Lucio Tulo y Marco Lépido cónsules, Publio
Autronio y Publio Sila nombrados para el mismo empleo en el siguiente año, fueron declarados por
indignos de él, en castigo de haber sobornado los votos. Poco después fue acusado Catilina de
cohechos y se le impidió pedir el consulado, por no haberse purgado dentro del término de la ley.
Vivía al mismo tiempo Cneo Pisón, mancebo noble, sumamente arrojado, pobre y de genio
turbulento, a quien su pobreza y malas costumbres incitaban a alborotar la república. Con éste
comunicaron Catilina y Autronio su pensamiento por los principios de diciembre, y de resulta se
apercibían para asesinar en el capitolio a los cónsules Lucio Cota y Lucio Torcuato el día 1 de enero;
y arrebatando las insignias consulares enviar a Pisón con ejército para que se apoderase de las dos
Españas. Descubierta esta trama difirieron su ejecución hasta el día 5 de febrero, y entonces no
trataban ya sólo de matar a los cónsules, sino a los más de los senadores. Y a la verdad, si Catilina no