IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
Antología de textos: M. T. Cicerón (
De amicitia
)
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia (profesor de Latín)
El amor surge entre virtuosos
TEXTO Nº 22
(Nivel 3)
Virtus, virtus, inquam, C. Fanni, et tu, Q. Muci, et
conciliat amicitias et conservat. In ea est enim
convenientia rerum, in ea stabilitas, in ea constantia;
quae
1
cum se extulit et ostendit suum lumen et idem
aspexit agnovitque in alio, ad id se admovet
vicissimque accipit illud
2
, quod in altero est; ex quo
3
exardescit sive amor sive amicitia; utrumque enim
dictum est
4
ab amando
5
; amare autem nihil est aliud
nisi eum ipsum diligere, quem ames, nulla indigentia,
nulla utilitate quaesita; quae tamen ipsa efflorescit ex
amicitia, etiamsi tu eam minus secutus sis.
VOCABULARIO
ab, ab : (prep.abl) de, desde, a partir de; por (c. agente)
accipio, is, ere, cepi, ceptum : recibir, aprender
ad, [prep.acus.] a, hacia, junto a; para
admoueo, es, ere, moui, motum : acercar; avanzar
agnosco, is, ere, noui, nitum : percibir, reconocer
alius, a, ud : uno... otro (*entre varios)
alter, era, erum : uno... otro (*entre dos)
amicitia, ae, f. : amistad
amo, as, are : amar, estar enamorado
amor, oris, m. : amor
aspicio, is, ere, spexi, spectum : ver, observar
autem, [conj.] pero, en cambio
C, [= Caius, ii] m. : Gayo [abreviación]
concilio, as, are, avi, atum : conciliar
conseruo, as, are : guardar, conservar
constantia, ae, f. : constancia, perseverancia
convenientia, ae, f. : acuerdo, convenio
cum, : [prep. abl.] con; [ conj.] cuando; como; aunque
dico, is, ere, dixi, dictum : decir
dictum, , i : palabra; orden; promesa; predicción
diligo, is, ere, legi, lectum : amar, apreciar
effero, , effers, efferre, extuli, elatum: manifestarse
effloresco, is, ere,... : florecer
enim, : [conj. coord. causal] en efecto, pues
eo, is, ire, iui, itum : ir
et, : [conj. coord.] y;
et… et… : no sólo…, sino también …
etiamsi, : [conj.conces.] : aunque
ex, : [prep.+abl] de, desde, a partir de; por
exardesco, is, ere,... : encenderse
Fannius, ii, m. : Fannio
idem, eadem, idem : mismo, el mismo
ille, illa, illud : aquel, aquella, aquello
in, : [prep.acus] a, hacia, para, contra; (prep.abl.) en
indigeo, es, ere, ui, - : estar necesitado de, necesitar; carecer de
inquam, : [v.defectivo] digo
ipse, ipsa, ipsum : mismo
is, ea, id : él, este
lumen, inis, n. : resplandor, luz,
minus, : [adv.] menos
Mucius, ii, m. : Mucio
nihil, : [indeclinable, también nil] nada
nisi, : [conj.cond.] si no, a no ser que; [adv.] a no ser, excepto
nullus, a, um : ninguno
ostendo, is, ere, tendi, tentum : mostrar, presentar; declarar
Q, : [abreviación] Quinto
quaero, is, ere, siui, situm : buscar, intentar, obtener; pedir
qui, quae, quod : [relat.] cual, que, quien
res, rei, f. : cosa, hecho, asunto
se, : [pron. reflexivo] se, a si, a él/ellos
sequor, eris, i, secutus sum : seguir; perseguir
siue, : (=seu, conj.disyuntiva] o si; ya...ya, sea que...sea que
stabilitas, atis, f. : estabilidad
sum, es, esse, fui : ser, estar; haber, existir
suus, a, um : su, suyo
tamen, : [adv.] sin embargo
tu, tui : tu, te, a ti
uicissim, : [adv.] a su vez, por turno, alternativamente
uirtus, utis, f. : valentía, bravura; virtud
uterque, utraque, utrumque : cada uno de los dos, ambos
utilitas, atis, f. : utilidad, ventaja, provecho, interés, beneficio
1
quae
: relativo en nominativo singular con valor demostrativo (se refiere a “virtus”).
2
illud
: nótese que este determinante, como pronombre, se refiere a “lumen” (neutro singular).
3
quo
: relativo con valor demostrativo.
4
dictum est
: verbo en singular porque su sujeto, “utrumque” (uno y otro, ambos) es singular, pero debe traducirse
en plural porque el significado dado conlleva en esta lengua otro número (‘
ambos han sido nombrados
’).
5
ab amando
: constraccion de gerundio en ablativo (ablativo de separacion):
del amar, de la acción de amar