IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
Antología de textos: M. T. Cicerón (
De amicitia
)
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia (profesor de Latín)
La riqueza es un impedimento para la amistad
TEXTO Nº 9
(Nivel 2)
Multorum opes praepotentium excludunt amicitias
fideles. Non enim solum ipsa Fortuna caeca est sed eos
etiam plerumque efficit caecos quos complexa est;
itaque efferuntur fere fastidio et contumacia nec
quicquam insipiente fortunato intolerabilius fieri
potest. Atque hoc
1
quidem uidere licet, eos qui antea
commodis fuerint moribus
2
, imperio, potestate,
prosperis rebus immutari, sperni ab iis veteres
amicitias.
VOCABULARIO
ab, ab : (prep.abl) de, desde, a partir de; por (c. agente)
amicitia, ae, f. : amistad
antea, [adv.] antes
atque, [conj.coord.copul.] y (= ac)
caecus, a, um : ciego
commodum, i, n. : comomodidad, conveniencia; utilidad
complector, eris, i, complexus sum : rodear; abrazar; abarcar
contumacia, ae, f. : arrogancia
effero, , effers, efferre, extuli, elatum: llevarse, llevar fuera,
sacar; producir, dar; manifestarse; elevar
efficio, is, ere, effeci, effectum : ejecutar; lograr, conseguir
enim, : [conj. coord. causal] en efecto, pues
et, : [conj. coord. copul.] y
etiam, : [adv.] también
excludo, is, ere, clusi, clusum : excluir; expulsar, rechazar;
obstaculizar, impedir
facio, is, ere, feci, factum : hacer
fastidium, ii, n. : soberbia
fere, : [adv.] casi
fero, fers, ferre, tuli, latum : llevar; soportar; decir
ferus, a, um : salvaje, fiero; grosero, cruel
fidelis, e : fiel
fio, is, fieri, factus sum : [pasiva del verbo facio] ser hecho;
suceder
fortuna, ae, f. : fortuna, suerte
fortunatus, a, um : afortunado, feliz
hic, haec, hoc : este, esta, esto
immuto, as, are : cambiar, modificar
imperium, ii, n. : mando, poder absoluto [incluso de vida o
muerte]; imperio
insipiens, entis, m. : necio
intolerabilior, ius : [comparat. de intelabilis, e] más intolerable
ipse, ipsa, ipsum : mismo
is, ea, id : él, este
itaque, : [conj. ilativo-conclusiva] así pues, por consiguiente
licet, : [impers.] es lícito, está permitido
mos, moris, m. : costumbre
multus, a, um : mucho, abundante
nec, : [conj. copulativa, =neque] ni, y no
non, : [adv.] no
ops, opis, f. : [sin.] poder, fuerza; [plural] recursos, riquezas
plerumque, : [adv.] generalmente, ordinariamente; a menudo
possum, potes, posse, potui : poder, ser capaz
potestas, atis, f. : poder, potestad, autoridad
praepotens, entis : prepotente
prosperius, a, um : próspero
qui, quae, quod : [relat.] cual, que, quien
quidem, : [adv.] sin duda, ciertamente
quisquam, quaequam, quidquam o quic- : alguien, alguno
res, rei, f. : cosa, hecho, asunto
sed, : [conj.adversativa] pero, mas, sin embargo
sol, solis, m. : sol
solum, i, n. : suelo; base, superficie
solus, a, um : solo, único
sperno, is, ere, spreui, spretum : desviar, separar, apartar;
despreciar, desdeñar
sum, es, esse, fui : ser, estar; haber, existir
uetus, eris : viejo, anciano; antiguo
uideo, es, ere, uidi, uisum : ver
uideor, eris, eri, uisus sum : ser visto; parecer
1
hoc
: este pronombre en acus. .neutro sing. es el complemento directo de “videre” y es explicado a través de dos
completivas de infinitivo con sujeto propio (“eos…immutari” y “veteres amicitias…sperni”)
2
commodis moribus
: ablativo de cualidad con el verbo SUM (“ser de…”)