Página 18 - fedro

Versión de HTML Básico

IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
Selección de “Fábulas” de Fedro
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia
15.- Canis fidelis
Repente liberalis stultis gratus est,
verum peritis inritos tendit dolos.
Nocturnus cum fur panem misisset cani,
obiecto temptans an cibo posset capi:
“Heus”, inquit, “linguam vis meam praecludere,
ne latrem pro re domini? Multum falleris.
Namque ista subita me iubet benignitas
vigilare , facias ne mea culpa lucrum”
(Fábula no adaptada)
DIFICULTADES:
-
“CUM histórico”
-
Infinitivo de presente pasivo.
-
Participio de presente concertado.
-
Interrogativa indirecta total (AN…)
-
“NE final con subjuntivos (latrem y facias)”
Repente liberalis stultis gratus est,
verum
1
peritis inritos dolos tendit.
Cum nocturnus fur panem misisset cani,
temptans an
2
cibo obiecto posset capi
3
:
“Heus”, inquit, “vis
4
linguam meam praecludere,
ne
5
latrem pro re domini? Multum falleris.
Namque ista subita benignitas me
6
iubet
vigilare, ne
5
facias mea culpa lucrum”.
VOCABULARIO:
an [conj.] acaso; [an...(an...)] si... (o si…)
benignitas, -atis, (f): bondad.
canis, is, (m): perro
capio, is, ere, cepi, captum: coger, capturar.
cibus, i, (m): alimento, comida
culpa, ae, (f): culpa; daño; defecto, vicio
dolus, i, (m): dolo, engaño
dominus, i, (m): señor, amo
facio, is, ere, feci, factum: hacer
fallo, is, ere, fefelli, falsum: engañar
fidelis, e: fiel.
fur, furis, (m): ladrón
gratus, a, um: grato, agradable; agradecido
heus: [interj.] ¡eh!, ¡hola!
inquit: [v.defectivo] dice, dijo.
irritus, a, um: vano, inútil
iubeo, es, ere, iussi, iussum: ordenar, mandar
latro, as, are: ladrar; vociferar; pedir a gritos
liberalis, e: noble, liberal, generoso
lingua, ae, (f): lengua; idioma, lenguaje
lucrum, i, (n): ganancia, lucro
mitto, is, ere, misi, missum: enviar
multum: [adv.] mucho, totalmente
nam: [conj. coord.causal] pues, en efecto
ne: [adv.] no; [conj.] que no, para que no.
nocturnus, a, um: nocturno
obicio, is, ere, ieci, iectum: echar; exponer, ofrecer;
colocar delante, oponer; reprochar
panis, is, (m): pan
peritus, a, um: perito, conocedor, diestro, experto
possum, potes, posse, potui: poder, ser capaz
praecludo, si, sum, ere: cerrar, taponar, obstruir.
pro: [prep.abl.] delante de; en favor de, en defensa de; en
lugar de; por, como
repente: [adv.] repentinamente, de repente
res, rei, (f): cosa, hecho, asunto
stultus, a, um: necio, idiota
subitus, a, um: súbito, inesperado, repentino
tempto, as, are: tentar, tantear; atacar, intentar
tendo, is, ere, tetendi, tensum: tender, extender, estirar;
prolongar, continuar; luchar, resistir
uerum: [adv.] verdaderamente, sí; [conj.advers.] pero, sin
embargo
uigilo, as, are: velar, vigilar; cuidar de
uis, , vim, vi, (f): fuerza
uolo, uis, uelle: querer
1
verum
: conjunción coordinante adversativa (> pero).
2
an
: partícula interrogativa que introduce una proposición subordinada sustantiva (completiva)
interrogativa indirecta “total” con verbo en subjuntivo (“posset”), pero debe traducirse en indicativo.
3
capi
: infinitivo de presente pasivo de “
capio
”.
4
vis
: 2ª pers. sing. del presente de indic. de “
volo
”.
5
ne
: conjunción subordinante completiva o final con valor negativo (> que no…/para que no…).
6
me (+ infinitivo)
: doble acusativo o infinitivo con sujeto propio en acusativo.