Página 44 - ovidio

Versión de HTML Básico

IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
Selección de “textos” de Ovidio (“Metamorfosis”)
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia
29.- Plutón sale de los infiernos
(nivel 1)
inde tremit tellus, et rex pavet ipse silentum
1
,
ne
2
pateat latoque solum retegatur hiatu
inmissusque dies trepidantes terreat umbras.
Hanc metuens cladem tenebrosa sede
3
tyrannus
exierat curruque atrorum vectus equorum
ambibat Siculae cautus fundamina terrae;
postquam exploratum satis est loca nulla labare
4
depositique
5
metus, videt hunc Erycina vagantem
monte suo residens natumque amplexa volucrem
“arma manusque meae, mea, nate, potentia,” dixit,
“illa, quibus superas omnes, cape tela, Cupido,
inque dei pectus celeres molire
6
sagittas,
cui triplicis cessit fortună novissimă regni!
a quien cedió la fortuna lo postremo del triple reino!
(Liber V, 356-368)
VOCABULARIO:
ambeo, is, ire, ii, itum: rodear.
amplector, eris, i, amplexus sum: abrazar, rodear; abarcar
arma, orum, (n): armas
ater, tra, trum: negro, oscuro; sombrío, funesto
capio, is, ere, cepi, captum: tomar, capturar
cautus, a, um: precavido, cauto.
cedo, is, ere, didi, ditum: retirarse, ceder
celer, eris, ere: rápido
clades, is, (f):matanza, peste, desgracia, desastre
Cupido, dinis, (m): Cupido
currus, us, (m): carro
depono, is, ere, posui, positum: depositar, abandonar
deus, i, (m): dios
dico, is, ere, dixi, dictum: decir
dies, ei: [m. y f.] día
equus, i, (m): caballo
Erycina, ae, (f): la Ericina [Venus, del monte Erix].
exeo, exis, exire, exii, exitum: salir.
exploro, as, are, avi, atum: explorar.
fortuna, ae, (f): fortuna, suerte
fundamen, inis, (n): fundamento, cimiento.
hiatus, us, (m): hendidura, raja, grieta.
inde: [adv] de allí; por ello; desde entonces
inmitto, is, ere, -misi, -missum: meter, entrometer.
labo, as, are: tambalearse, vacilar
latus, a, um: ancho
locum, i, (n): lugar
manus, us, (f): mano.
metuo, is, ere, ui, utum: temer; tener miedo
metus, us, (m): miedo.
meus, mea, meum: mi, mío
molior, iris, iri, itus sum: tensar.
mons, montis, (m): monte, montaña
natus, i, (m): nacido, hijo
nouissimus, a, um: [superlativo de novus] último, postrero.
nouus, a, um: nuevo
nullus, a, um: ninguno
omnis, e: todo
pateo, es, ere, patui: estar abierto, abrirse.
paueo, es, ere, paui: temer
pectus, oris, (n): pecho
postquam: [conj.temp.] después que, desde que
potentia, ae, (f): fuerza, poder.
regnum, i, (n): reino, poder
resideo, es, ere, sedi, sessum: estar sentado; permanecer,
residir
retego, is, ere, texi, tectum: descubrir, revelar, destapar.
reueho, is, ere, uexi, uectum: volver a llevar, retirar
rex, regis, (m): rey
sagitta, ae, (f): flecha
satis: [adv.] bastante, sificientemente
sedes, is, (f): asiento, silla; residencia, morada, sede.
Siculus, a, um: sículo/a (de Sicilia).
sileo, es, ere,...: guardar silencio, silenciar.
solum, i, (n): suelo; superficie.
supero, as, are: traspasar, cruzar, rebasar; superar, aventajar
suus, a, um: su, suyo
telum, i, (n): dardo, jabalina, flecha, venablo
tellus, uris, (f): tierra
tenebrosus, a, um: tenebroso/a.
terra, ae, (f): tierra
terreo, es, ere, ui, itum: hacer temblar, asustar, atemorizar
tremo, is, ere,...: temblar.
trepido, as, are: temblar, moverse apresuradamente, agitarse.
triplex, icis: triple
tyrannus, i, (m): tirano, rey, monarca, soberano.
uagor, aris, ari: errar, andar errante, vagar.
ueho, is, ere, uexi, uectum: transportar, llevar; arrastrar.
uideo, es, ere, uidi, uisum: ver
umbra, ae, (f): sombra; oscuridad, tinieblas
uolucris, e: volador, alado/a.
1
Participio de presente sustantivado en genit. pl.: (> “… de quienes guardan silencio…” = “… de los silentes…”).
2
Proposición subordinada sustantiva (completiva) dependiente de un verbo de temor: “…pavet
ne pateat…”
(> “…
teme que se abra…”).
3
Ablativo separativo dependiente de “EXierat”.
4
Proposición de infinitivo con sujeto propio en acusativo (“loca nulla”) dependiente de “exploratum est”.
5
Entiéndase “depositi sunt” en paralelismo con la proposición anterior, cuyo verbo es “exploratum est”.
6
2ª persona del singular del imperativo de presente de un verbo deponente (“molior”).