IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
Selección de “textos” de Ovidio (“Metamorfosis”)
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia
22.- Marte, Venus y Vulcano (a)
(nivel 4)
Desierat, mediumque fuit breve tempus, et orsa est
dicere Leuconoë; vocem tenuere sorores.
“Hunc
1
quoque, sidereā qui temperat omniă luce,
cepit amor Solem: Solis referemus amores.
Primus
2
adulterium Veneris cum Marte putatur
hic vidisse
3
deus: videt hic deus omnia primus.
Indoluit facto Iunonigenaeque
4
marito
furta tori furtique locum monstravit, at illi
et mens et quod opus
5
fabrilis dextră tenebat
excidit
6
: …..
(Liber IV, 167-176)
VOCABULARIO:
adulterium, i, (n): adulterio
amor, oris, (m): amor
at [conj.] pero, mas
breuis, e: breve
capio, is, ere, cepi, captum: tomar, capturar, coge, cautivar.
desino, is, ere, sii, situm: acabar, terminar; cesar
deus, i, (m): dios
dextra, o dextera, ae, (f): mano derecha
dico, is, ere, dixi, dictum: decir
excido, is, ere, cidi, cisum: caer.
fabrilis, e: fabril, artesano/a.
factum, i, (n): hecho, acción, empresa, obra
furtum, i, (n): hurto, robo
indolesco, is, ere, dolui: afligirse, dolerse, sufrir
Iunonigena , ae, (m. o f.): nacido/-a de Juno.
Leuconoe (nom.sing.fem.): Leuconoe (hija de Neptuno).
locus, i, (m): lugar
lux, lucis, (f): luz
maritus, i, (m): marido, esposo; novio
Mars, Martis, (m): Marte
medium, ii, (n): medio, centro, intervalo, intermedio.
mens, entis, (f): espíritu, mente, alma; razón, inteligencia
monstro, as, are: indicar, señalar, enseñar; mostrar.
omnis, e: todo
opus, eris, (n): obra, trabajo; opus est: es necesario
orior, iris, iri, orsus sum: empezar, comenzar.
primus, a, um: [superlativo de prior] primero
puto, as, are: pensar, considerar, creer.
quoque: [adv.] también
refero, fers, ferre, tuli, latum: referir, relatar, contar.
sidereus, a, um: sideral.
sol, solis, (m): sol
soror, oris, (f): hermana
tempero, as, are: calentar; templar.
tempus, oris, (n): tiempo
teneo, es, ere, ui, tentum: tener, coger, contener, retener.
torus, i, (m): lecho conyugal.
Uenus, neris, (f): Venus
uideo, es, ere, uidi, uisum: ver
uox, uocis, (f): voz; tono, acento
1
Demostrativo “pleonástico” (reiterativo) de “Solem”.
2
Complemento predicativo subjetivo, concordando con el sujeto “deus”.
3
Construcción personal de infinitivo (“vidisse”) con sujeto en nominativo (“deus”): “… putatur hic deus vidisse…” (“…
se dice que este dios vió…”).
4
Iunonigenae: palabra compuesta (Iunoni+gena) = “nacido de Juno”; aquí hace referencia a Vulcano.
5
Opus: antecedente atraido por el relativo “quod”. Ordénese “.. et opus quod fabrilis dextra tenebat excidit”.
6
Verbo en singular pero con sujeto mútiple (“et mens et opus”): debe traducirse en plural.