IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
Selección de “textos” de Ovidio (“Metamorfosis”)
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia
19.- Narciso y Eco: presentación de los personajes (a)
(nivel 5)
... . Enixa est utero pulcherrima pleno
infantem nymphe, iam tunc qui posset amari,
Narcissumque
1
vocat; de quo consultus, an esset
sobre el cual consultado, si vería
tempora maturae visurus
2
longa senectae,
los tiempos largos de una madura vejez,
fatidicus vates “si se non noverit” inquit.
el fatídico vate dijo: “si a sí mismo no conociera”.
Vana diu visa est vox auguris, exitus illam
resque probat letique genus novitasque furoris.
Namque ter
3
ad quinos unum Cephisius annum
Y en efecto a las tres veces cinco años el Cefisio uno
addiderat poteratque puer iuvenisque videri:
había añadido y podía niño y joven parecer:
multi illum iuvenes, multae cupiere puellae;
sed (fuit in tenerā tam dură superbiă formā)
pero (fue en su tierna edad tan duro el orgullo)
nulli illum iuvenes, nullae tetigere puellae.
(Liber III, 344-355)
VOCABULARIO:
addo, is, ere, didi, ditum: añadir, agregar
amo, as, are: amar, estar enamorado
an [conj.] acaso; [an...an...] si... o si
annus, i, (m): año
augur, uris, (m): augur
Cephisius, ii, (m): Cefisio (Narciso, hijo del Céfiso, un río)..
consulo, is, ere, sului, sultum: deliberar; castigar; consultar
cupio, is, ere, cupii, cupitum: desear.
diu: [adv.] de día; largo tiempo
durus, a, um: duro, firme
enitor, eris, i, nisus o nixus sum: expulsar con esfuerzo.
exitus, us, (m): salida; fin, término
fatidicus, a, um: profético, fatídico
forma, ae, (f): forma, belleza; imagen, figura
furor, oris, (m): furor, locura, delirio
genus, eris, (n): origen; género
iam: [adv.] ya, en este momento
infans, antis, (m): que no habla, mudo; niño
inquit: [v.defectivo] dice, dijo.
iuuenis, is, (m): joven
letum, i, (n): muerte, ruina, destrucción
longus, a, um: largo
maturus, a um: maduro,-a.
multus, a, um: mucho, abundante
nam: [conj. coord.causal] pues, en efecto
Narcissus, i, (m): Narciso [convertido en flor]; narciso
nosco, is, ere, noui, notum: conocer; saber; examinar
nouitas, atis, (f): novedad; cosa inesperada/insólita.
nullus, a, um: ninguno/a.
nymphe/a, ae, (f): ninfa.
plenus, a, um: lleno, pleno; completo
possum, potes, posse, potui: poder, ser capaz
probo, as, are: probar; demostrar, aprobar
puella, ae, (f): doncella, muchacha; amada; mujer joven
puer, eri, (m): niño
pulcherrimus, a, um (superlativo de pulcher): hermosísimo/a.
quini, ae, a: conjunto de cinco.
res, rei, (f): cosa, hecho, asunto, realidad.
sed: [conj.adversativa] pero, mas, sin embargo
senecta, ae, (f): vejez, ancianidad, senilidad
si: [conj.condicional] si
superbia, ae, (f): orgullo, arrogancia, soberbia
tam: [adv.] tanto, tan, de tal modo, hasta tal punto
tango, is, ere, tetigi, tactum: tocar
tempus, oris, (n): tiempo
tener, era, erum: tierno, delicado, fino
ter: [adv.] tres veces
tunc: [adv.] entonces
uanus, a, um: vacío, hueco, vano; falso, falaz, impostor
uates, , is, (m. o f.): adivino, profeta; oráculo; vate.
uideo, es, ere, vidi, visum: ver.
uideor, eris, eri, uisus sum: ser visto; parecer
unus, a, um: uno; un, alguno; único
uoco, as, are: llamar, convocar
uox, uocis, (f): voz; tono, acento
uterus, i, (m): útero, matriz, vientre
1
Complemento predicativo objetivo.
2
Proposición sustantiva interrogativa indirecta total dependiente de “consultus” y con verbo de la conjugación
perifrástica activa (“visurus esset”), marcando este una relación temporal de “posterioridad” y, por consiguiente,
traducible por un condicional (> “… consultado si vería….”).
3
Como adverbio multiplicativo que acompaña a “quinos” resulta la cantidad de quince (3x5).