IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
Selección de “textos” de Ovidio (“Metamorfosis”)
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia
14.- El rapto de Europa (b)
(nivel 2)
Non bene conveniunt nec in una sede morantur
maiestas et amor: sceptri gravitate relicta
1
ille pater rectorque deum, cui dextra trisulcis
ignibus armata est, qui nutu concutit orbem,
induitur faciem tauri mixtusque iuvencis
mugit et in teneris formosus obambulat herbis.
Quippe color nivis est, quam nec vestigia duri
calcavere pedis nec solvit aquaticus Auster;
colla toris extant, armis palearia pendent,
los cuellos por músculos destacan, por sus brazos las papadas penden,
cornua parva quidem, sed quae contendere possis
los cuernos pequeños ciertamente, pero los cuales asegurar puedas
factă manu, purāque magis perlucidă gemmā
2
;
hechos (que están hechos) a mano, y más perlúcidos que una gema pura;
nullae in fronte minae nec formidabile lumen:
ningunas amenazas en la frente ni formidable mirada:
pacem vultus habet. Miratur Agenore
3
nata,
quod tam formosus, quod proelia nulla minetur,
sed quamvis mitem metuit contingere primo,
mox adit et flores ad candida porrigit ora.
(Liber II, 846-861)
VOCABULARIO:
adeo, is, ire, ii, itum: ir hacia, acercarse
Agenor, Agenoris, (m): Agenor (padre de Europa).
amor, oris, (m): amor
aquaticus, a, um: acuático/-a, lluvioso/-a.
armus, i, (m): brazo, espaldilla; [plural] ijares.
armatus, a, um: armado
auster, tri, (m): austro [viento del sur]; sur
bene [adv.] bien
calco, as, are: pisotear, hollar con los pies
candidus, a, um: blanco, cándido,/-a.
color, oris, (m): color; apariencia
collum, i, (n): cuello
concutio, is, ere, cussi, cussum: agitar, sacudir; arruinar
contendo, is, ere, tendi, tentum: tender; lanzar; asegurar.
contingo, is, ere, tigi, tactum: tocar, alcanzar;
conuenio, is, ire, ueni, uentum: acudir, reunirse; avenirse.
cornu, us, (n): cuerno.
deus, i, (m): dios
dextra, o dextera, ae, (f): mano derecha
durus, a, um: duro, firme
exto, as, are, ...: sobresalir, destacar.
facies, ei, (f): apariencia, aspecto; rostro, cara; belleza
facio, is, ere, feci, factum: hacer.
flos, oris, (m): flor
formidabilis, e: formidable, maravilloso.
formosus, a, um: bello, hermoso, elegante
frons, ontis, (f): frente, rostro
gemma, ae, (f): gema, piedra preciosa
grauitas, atis, (f): pesadez, gravedad, peso; dureza; seriedad
habeo, es, ere, bui, bitum: tener
herba, ae, (f): hierba
ignis, is, (m): fuego
induo, is, ere, indui, indutum: meterse; vestirse con (+acus.)
iuuencus, i, (m): novillo; joven
lumen, inis, (n): luz, lumbre; lámpara; mirada.
magis: [adv.] más
maiestas, atis, (f): grandeza, dignidad; majestad
manus, us, (f): mano; poder.
metuo, is, ere, ui, utum: temer; tener miedo
mina, ae, (f): [sobre todo en plural, minae, arum] amenazas
minor, aris, ari: amenazar
miror, aris, ari: asombrarse de, sorprender; admirarse.
misceo, es, ere, ui, mixtum: mezclar; reunir, juntar
mitis, e: blando, suave; moderado, manso
moror, aris, ari: detenerse, aguardar; morar.
mox: [adv.] luego, pronto
mugeo, es, ere, mugi, mugitum: mugir.
nascor, eris, i, natus sum: nacer
nix, niuis, (f): nieve
nullus, a, um: ninguno,-a.
nutus, us, (m): seña, movimiento de la cabeza
obambulo, as, are, avi, atum: pasear.
orbis, is, (m): círculo; objeto circular, orbe.
os, oris, (n): boca; cara, rostro
palearia, ium (neutro plural): papada (del buey).
paruus, a, um: pequeño
pater, tris, (m): padre
pax, pacis, (f): paz
pendeo, es, ere, pependi, -: pender, colgar.
perlucidus, a, um: transparente, claro, perlúcido.
pes, pedis, (m): pie, pata
porrigo, is, ere, rexi, rectum: extender, alargar; presentar
possum, potes, posse, potui: poder, ser capaz
primo: [adv.] primeramente, al principio.
proelium, ii, (n): combate, batalla, lucha
purus, a, um: puro, limpio
quamuis: [conj.conc.] aunque
qui, quae, quod: [relat.], que, el cual,
quidem: [adv.] sin duda, ciertamente
quippe: [adv.] ciertamente, es más
quod: [conj.] porque, puesto que.
rector, oris, (m): jefe, guía; conductor; preceptor; gobernador
relinquo, is, ere, reliqui, relictum: dejar, abandonar
sceptrum, i, (n): cetro; trono, reinado
sed: [conj.adversativa] pero, mas, sin embargo
sedes, is, (f): residencia, morada, casa, sede; puesto, sitio
soluo, is, ere, ui, itum: disolver, deshacer.
tam: [adv.] tanto, tan, de tal modo, hasta tal punto
taurus, i, (m): toro
tener, era, erum: tierno, delicado, fino
torus, i, (m): músculo; hinchazón; relieve, moldura.
trisulcus, a, um: trisulco, de tres puntas.
uestigium, ii, (n): pie; vestigio, huella; señal, marca
unus, a, um: uno; un, alguno; único
uultus, us, (m): rostro, cara; aspecto, apariencia
1
Ablativo absoluto: “sceptri gravitate relicta, …”.
2
La cantidad vocálica del morfema “-a” aclara las concordancias y las funciones.
3
Ablativo de origen dependiente de “nata”.