Página 21 - ovidio

Versión de HTML Básico

IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
Selección de “textos” de Ovidio (“Metamorfosis”)
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia
6.- Argos rapta a Io y Júpiter interviene
(nivel 2)
Talia maerentem
1
stellatus submovet Argus,
ereptamque patri diversa in pascua natam
abstrahit; ipse procul montis sublime cacumen
occupat, unde sedens partes speculatur in omnes.
Nec superum
2
rector mala tanta Phoronidos
3
ultra
ferre potest natumque vocat, quem lucida partu
Pleïas enixa est letoque det
4
imperat Argum.
y ordena que mande a la muerte(de muerte) a Argos.
Parva mora est
5
alas pedibus virgamque potenti
Pequeña demora es alas para los pies y vara somnifera
somniferam sumpsisse manu tegumenque capillis;
haber cogido con potente mano y cobertor para los cabellos;
haec ubi disposuit, patria Iove natus ab arce
desilit in terras. Illic tegumenque removit
et posuit pennas, tantummodo virga retenta est:
(Liber I, 664-675)
VOCABULARIO:
abstraho, is, ere, traxi, tractum: arrastrar, separar
ala, ae, (f): ala
Argus,-i: Argos (dragón de cien ojos que nunca duerme).
arx, arcis, (f): ciudadela (parte alta de una ciudad).
cacumen, minis, (n): punta, cumbre, cima
capillus, i, (m): cabello
desilio, is, ere, silui, sultum: saltar abajo, bajar saltando
dispono, is, ere, -posu, -positum: disponer, establecer.
diuersus, a, um: diverso; opuesto, lejano/-a.
do, das, dare, dedi, datum: dar
enitor, eris, i, nisus o nixus sum: dar a luz, parir.
eripio, is, ere, ere, ripui, reptum: arrancar, arrebatar, quitar
fero, fers, ferre, tuli, latum: llevar; soportar; decir
illic: [adv.] allí
impero, as, are: mandar, ordenar, gobernar
Iuppiter, Iouis, (m): Júpiter
letum, i, (n): muerte, ruina, destrucción
lucidus, a, um: brillante, lúcido, claro; evidente
maereo, es, ere: estar triste, afligirse; deplorar, lamentar
malum, i, (n): mal, calamidad, desgracia
manus, us, (f): mano; poder.
mons, montis, (m): monte, montaña
mora, ae, (f): demora, retraso.
natus, i, (m): nacido, hijo
occupo, as, are: ocupar; anticiparse; apoderarse
omnis, e: todo
pars, partis, (f): parte, porción
partus, us, (m): parto, alumbramiento; fruto del parto
paruus, a, um: pequeño
pascua, pascuorum: pastos.
pater, tris, (m): padre
patrius, a, um: paterno, paternal; patrio
penna, ae, (f): pluma; ala
pes, pedis, (m): pie, pata
Phoronis, idis, (f): la Forónide (Io, hermana de Foroneo)
Pleias, Pleiadis, (f): Pléyade (Maya, una hija de Atlas)
pono, is, ere, posui, situm: deponer, dejar
possum, potes, posse, potui: poder, ser capaz
potens, entis: potente, poderoso, dueño
procul: [adv.] lejos, de lejos
rector, oris, (m): jefe; gobernador
remoueo, es, ere, moui, motum: apartar, alejar; retirar
retineo, es, ere, ui, tentum: retener, conservar.
sedeo, es, ere, sedi, sessum: estar sentado, sentarse.
somniferus, a, um: somnifero,-a (que produce sueño).
speculor, aris, ari: mirar desde lo alto, atisbar, acechar
stellatus,-a,-um: estrellado/-a, constelado/a.
sublimis,-e: alto, elevado, sublime.
submoueo, es, ere, moui, motum: apartar, desviar, rechazar.
sumo, is, ere, sumpsi, sumptum: tomar; coger, asumir
superus, a, um: que está encima, alto, elevado, superior
talis, e: tal, igual, semejante; [talis...qualis] tal...cual
tantummodo: [adverbio] solamente, sólo.
tantus, a, um: tan grande, tan, tanto
tegumen, teguminis, (n): cobertor.
terra, ae, (f): tierra
ubi: [adv.rel.] en donde; [conj.] cuando
ultra: [adv.] más lejos; más tiempo.
unde: [adv.rel.] de donde
uoco, as, are: llamar, convocar
virga, ae, (f): vara, varita.
1
Participio de presente sustantivado con CD -“talia”- (> “…al que lamenta tales cosas…”).
2
Genitivo plural arcaico sustantivado -en lugar de “superorum”- (> “…de los superiores…” = “..de los dioses..”).
3
Genitivo singular en “-os” de la tercera declinación grecolatina.
4
Proposición subordinada sustantiva en subjuntivo con la conjunción “ut” omitida: “ordena que…”
5
Verbo copulativo con atributo -“parva mora”- y con infinitivo de perfecto como núcleo del sujeto -“sumpsisse”- (>
“poca tardanza es haber cogido…”).