Página 42 - ovidio

Versión de HTML Básico

IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
Selección de “textos” de Ovidio (“Metamorfosis”)
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia
27.- Tisífone sale del infierno para visitar a Atamante
(nivel 1)
Nec mora, Tisiphone madefactam sanguine sumit
importuna facem fluidoque cruore rubentem
induitur pallam tortoque incingitur angue
egrediturque domo; Luctus comitatur euntem
1
et Pavor et Terror trepidoque Insania vultu.
Limine constiterat: postes tremuisse feruntur
2
Aeolii, pallorque fores infecit acernas,
solque locum fugit. Monstris exterrită
3
coniunx,
territus est Athamas tectoque exire parabant:
obstitit infelix aditumque obsedit Erinys
nexaque vipereis distendens bracchia nodis
caesariem excussit; motae sonuere colubrae,
parsque iacent
4
umeris, pars circum pectora lapsae
5
sibila dant
4
saniemque vomunt linguisque coruscant
4
.
(Liber IV, 481-494)
VOCABULARIO:
acernus, a, um: acerno/a, de arce.
aditus, us, (m): entrada
Aeolius, ii, (m): el Eolio [Atamante, hijo de Eolo].
anguis, is, (m): serpiente
Athamas, Athamantis, (m): Atamante.
bracchium, ii, (n): brazo
caesaries, ei, (f): cabellera
circum: [adv.] alrededor; [prep. acc.] alrededor de
colubra, ae, (f): culebra.
comitor, aris, ari, comitatus sum: acompañar
coniunx, coniungis, (m.y f.): cónyuge.
consisto, is, ere, stiti: ponerse, colocarse; detenerse.
corusco, as, are,...: vibrar.
cruor, oris, (m): sangre
distendo, is, ere,...: distender.
do, das, dare, dedi, datum: dar
domus, us, (f): casa; patria
egredior, eris, i, egressus sum: salir, alejarse
eo, is, ire, iui, itum: ir, marchar.
Erinys, Erynios, (f): Erinis [una Furia].
excutio, is, ere, cussi, cussum: sacudir, agitar.
exeo, is,ire, ii, itum: salir; abandonar, terminar
exterreo, es, ere, terrui, territus: espantar, amedrentar
fax, facis, (f): antorcha, tea
fero, fers, ferre, tuli, latum: llevar; soportar; decir
fluidus, a, um: fluido/a.
foris, is, (f): [raro en sing.] puerta
fugio, is, ere, fugi: huir [de], apartarse, esquivar, rehuir.
iaceo, es, ere, cui, citurus: yacer, estar tendido; extenderse
importunus, a, um: importuno/a.
incingo, is, ere, cinxi, cinctus: ceñir, rodear, enceñir.
induo, is, ere, indui, indutum: poner, vestir; vestirse.
infelix, icis: infeliz; funesto, siniestro
inficio, is, ere, -feci, -fectum: infectar, inficionar.
insania, ae, (f): locura, furor; [Insania: la Locura].
labor, eris, i lapsus sum: resbalar, deslizar.
limen, inis, (n): umbral, puerta; principio, prólogo
lingua, ae, (f): lengua; idioma, lenguaje
locus, i, (m): lugar
luctus, us, (m): dolor, aflicción; luto; [Lutus: el Luto].
madefactus, a, um: humeddecido/a, mojado/a.
monstrum, i, (n): prodigio; monstruo, monstruosidad
mora, ae, (f): demora, retraso; unidad militar espartana
moveo, es, ere, movi, motum: mover.
nec: [conj. copulativa, =neque] ni, y no
necto, is, ere, nexui / nexi, nexum: anudar, atar; uncir.
nodus, i, (m): nudo, vínculo.
obsideo, es, ere: asediar, sitiar; ocupar, tomar
obsisto, is, ere, obstiti, -: oponerse
palla, ae, (f): manto (de mujer).
pallor, oris, (m): palidez, lividez.
paro, as, are: preparar, disponerse a.
pars, partis, (f): parte, porción
pauor, oris, (m): pavor, miedo, espanto [Pavor . el Miedo]
pectus, oris, (n): pecho
postis, is, (m): jamba de puerta
rubeo, es, ere, rubui: enrojecer, ruborizarse, ponerse rojo
sanguis, inis, (m): sangre
sanies, ei, (f): sangre corrompida, pus; baba, veneno
sibilum, i, (n): silbido.
sol, solis, (m): sol
sono, as, are, sonui, sonitum: sonar, resonar.
sumo, is, ere, sumpsi, sumptum: tomar, apoderarse de.
tectum, i, (n): techo; casa; asilo, refugio
terreo, es, ere, ui, itum: hacer temblar, asustar, atemorizar
terror, oris, (m): terror, temblor [Terror: el Terror].
Tisiphone, onis/ones, (f): Tisífone [una de la Furias].
tortus, a, um: torcido/-a, enroscado/-a.
tremo, is, ere ui,...: temblar.
trepidus, a, um: agitado, tembloroso; turbado; pavoroso
uipereus, a,um: viperino/a.
umeo, es, ere: estar húmedo o mojado
uomo, is, ere,..: vomitar.
uultus, us, (m): rostro, cara; aspecto, apariencia
1
Participio de presente sustantivado del verbo “eo”: (> “… a la que camina…” = “… a la caminante…”).
2
Construcción personal con el infinitivo “tremuisse” y el nominativo “postes”: “feruntur postes Aeolii tremuisse”.
3
Debe entenderse que el verbo es “exterrita est”, paralelo al del verso siguiente, “territus est”.
4
Concordancia “ad sensum” entre los verbo en plural y su sujeto singular, “pars” (“parte de las culebras”).
5
“lapsae”: participio que concuerda “ad sensum” con “pars”, ya que este encierra como significado “colubrae”.