IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
Selección de “textos” de Ovidio (“Metamorfosis”)
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia
10.- Calisto: “Venganza de Juno”
(nivel 1)
“scilicet hoc etiam restabat, adultera”, dixit,
“ut
1
fecunda fores
2
fieretque iniuriă partu
notă Iovisque mei testatum dedecus esset!
Haud impune feres: adimam tibi namque figuram,
qua tibi, quaque places nostro, importuna, marito”.
Dixit et adversam prensis
3
a fronte capillis
stravit humi pronam; tendebat bracchia supplex:
bracchia coeperunt nigris horrescere villis
curvarique manus et aduncos crescere in ungues
officioque pedum fungi laudatăque quondam
oră Iovi
4
lato fieri deformiă rictu;
(Liber II, 471-481)
VOCABULARIO:
adimo, is, ere, emi, emptum: arrebatar; arrancar.
aduersus, a, um: contrario, adverso, que está enfrente.
adulter, adultera, -um: adultero,-a.
aduncus, a, um: ganchudo, corvo
bracchium, ii, (n): brazo
capillus, i, (m): cabello
coepio, is, ere, coepi, coeptum: comenzar, empezar
cresco, is, ere, creui, cretum: nacer; crecer; elevarse
curvo, as, are, …: curvar.
dedecus, oris, (n): deshonor, vergüenza, ignominia
deformis, , e: deforme, feo; vergonzoso, grosero
dico, is, ere, dixi, dictum: decir
etiam: [adv.] también
fecundus, a, um: fecundo, fértil.
fero, fers, ferre, tuli, latum: llevar; soportar; lograr, ganar.
figura, ae, (f): estructura, forma; figura, imagen; fantasma
fio, is, fieri, factus sum: [pasiva de facio] ser hecho; suceder
frons, frontis, (f): frente.
fungor, eris, i, functus sum: desempeñar, cumplir.
haud, [adv.niega una palabra, no la olración] no
horresco, is ere, horrui, -: erizarse.
humus, i, (m): tierra, suelo
importunus, a, um: importuno/-a, cruel, indeseable.
impune: [adv.] impunemente
iniuria, ae, (f): afrenta, injuria
Iuppiter, Iouis, (m): Júpiter
latus, a, um: ancho
laudo, as, are: alabar, loar, elogiar
manus, us, (f): mano; poder.
maritus, i, (m): marido, esposo.
meus, mea, meum: mi, mío
nam: [conj. coord.causal] pues, en efecto
niger, gra, grum: negro
noster, tra, trum: nuestro
notus, a, um: conocido, famoso
officium, ii, (n): deber, obligación; cortesía, servicio
os, oris, (n): boca; cara, rostro; [plural] rasgos faciales, cara.
partus, us, (m): parto, alumbramiento; fruto del parto
pes, pedis, (m): pie, pata
placeo, es, ere, cui, citum: agradar, deleitar; parecer bien.
prendo, is, ere, prensi, prensum: prender, coger, agarrar.
pronus, a, um:boca abajo, de bruces, inclinado hacia adelante
qui, quae, quod: [relat.] cual, que, quien
quondam: [adv.] en otro tiempo
resto, as, are: quedar
rictus, us, (m): comisura; rictus, mueca
scilicet: [adv.] evidentemente, sin duda
sterno, is, ere, stravi, stratum: esparcir; abatir, postrar.
supplex, plicis: suplicante
tendo, is, ere, tetendi, tensum: tender, extender, estirar.
testor, aris, ari: atestiguar; probar, demostrar; testar.
uillus, i, (m): pelo (de animal).
unguis, is, (m): uña; garra, casco, pezuña
1
“ut + subjuntivo” (“ut fores…”): proposición subordordinada completiva explicativa de “hoc” (> “que fueras…”).
2
“fores”: imperfecto de subjuntivo arcaico del verbo “sum”.
3
Ablativo absoluto: “…, prensis a fronte capillis,…”.
4
Dativo agente del participio de perfecto “laudata”.