IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
Antología de textos: Cornelio Nepote (
Vitae
)
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia (profesor de Latín)
25.- Cornelio Nepote:
Las Vidas
XXV (Nivel 4)
ATTICO (11)
GRAMMATICA
Valores de
UT
Proposición sub. causal
Supino
Proposición sub. Completiva infinitivo no-concertado
Interrogativa indirecta total doble.
LECTURA: leer los capítulos XII, XIII y XIV (son breves)
XV. (1) Mendacium neque dicebat neque pati poterat. Itaque
eius comitas non sine severitate erat neque gravitas sine
facilitate, ut difficile esset intellectu
1
, utrum
2
eum amici
magis vererentur an amarent. Quidquid rogabatur, religiose
promittebat, quod non liberalis, sed levis arbitrabatur
polliceri quod
3
praestare non posset.
VOCABULA:
amicus, i, m. : amigo
amo, as, are : amar
an, [conj.] o si
arbitror, aris, ari, arbitratus sum : juzgar, pensar, considerar
comitas, atis, f. : compañerismo, cortesía
dico, is, ere, dixi, dictum : decir
difficilis, e : difícil
facilitas, atis, f. : facilidad, complacencia
grauitas, atis, f. : rigor, dureza; seriedad
intellego, is, ere, exi, ectum. : comprender, apreciar
itaque, : [conj. ilativo-conclusiva] así pues, por consiguiente
leuis, e : frívolo, informal
liberalis, e : liberal, generoso
magis, : [adv.] más
mendacium, ii, n. : mentira, falsedad
neque, : [conj. copulativa, =nec] ni, y no
patior, eris, i, passus sum : soportar, sufrir
polliceor, eris, eri, pollicitus sum : prometer
possum, potes, posse, potui : poder, ser capaz
praesto, as, are : garantizar; cumplir, proporcionar
promitto, is, ere, misi, missum : prometer, asegurar
quisquis, quidquid o quicquid : [relat.] cualquiera que, todo
el que
quod : [conj. causal] porque, puesto que
religiose [adv. derivado de religiosus] : escrupulosamente
rogo, as, are : pedir, rogar
sed, : [conj.adversativa] pero, mas, sin embargo
seueritas, atis, f. : severidad
sine, : [prep.abl.] sin
uereor, eris, eri, ueritus sum : temer
utrum : [partícula interrogativa] si…
1
INTELLECTU, supino segundo: ablativo de relación dependiente del adjetivo DIFFICILE.
2
UTRUM…AN…, proposición subordina sustantiva “interrogativa indirecta doble”: si…o... (debe traducirse en modo
indicativo).
3
QUOD, pronombre relativo con antecedente omitido (ID). Estas proposiciones adquieren valor de “subordinadas
sustantivas”.