IES “Fuente de la Peña” (Jaén)
Antología de textos: Cornelio Nepote (
Vitae
)
Departamento de Latín
Por: Jaime Morente Heredia (profesor de Latín)
12.- Cornelio Nepote:
Las Vidas
XXIV (Nivel 3)
CATO (1)
GRAMMATICA
Participios
Proposición sub. Relativo
Valores de
Quod
Valores de
VT
Semideponentes
CULTURA
- Cursus honorum
- Nombre de un romano
I. (1) M. CATO, ortus municipio Tusculo, adulescentulus,
priusquam honoribus operam daret
1
, versatus est in Sabinis,
quod ibi heredium a patre relictum habebat. Inde hortatu
2
L.
Valerii Flacci, quem in consulatu censuraque habuit
collegam
3
, ut M. Perpenna censorius narrare solitus est,
Romam demigravit in foroque esse coepit. (2) Primum
stipendium meruit
4
annorum decem septemque. Q. Fabio
(et) M. Claudio consulibus, tribunus militum in Sicilia fuit.
Inde ut rediit, castra secutus est C. Claudii Neronis,
magnique
5
opera eius existimata est in proelio apud Senam,
quo cecidit Hasdrubal, frater Hannibalis.
VOCABULA:
adulescentulus, i, m. : jovencito
annus, i, m. : año
apud, [prep.+acc.] junto a, entre
C, [= Caius, ii] m. : Gayo [abreviatura]
cado, is, ere, cecidi, casum : caer; morir
castra, orum, n. pl. : campamento militar
Cato, Catonis, m. : Catón
censorius, a, um : censorio
censura, ae, f. : censura
Claudius, ii, m. : Claudio
coepio, is, ere, coepi, coeptum : comenzar, empezar
collega, ae, m. : colega, compañero
consul, is, m. : cónsul
consulatus, us, m. : consulado
decem, : [adj. num.] diez
demigro, as, are, avi, atum : emigrar
do, das, dare, dedi, datum : dar
existimo, as, are : juzgar, considerar, pensar; estimar
Fabius, ii, m. : Fabio
Flaccus, i, m. : Flaco
forum, i, n. : foro, plaza, mercado
frater, tris, m. : hermano
habeo, es, ere, bui, bitum : tener
Hannibal, alis, m. : Aníbal
Hasdrubal, alis, m. : Asdrúbal
heredium, ii, n. : propiedad heredada, herencia
honos, oris, m. : honor
hortatus, us, m. : exhortación, ruego
ibi, : [adv.] allí
inde, : [adv] de allí; por ello; desde entonces
L, : [abrev.] Lucio
M, : [abreviatura de Marcus] Marco
magnus, a, um : grande
mereo, es, ere, rui, ritum : merecer, ganar, cobrar (m.
stipendium : prestar servicio militar)
miles, itis, m. : soldado
municipium, i, n. : municipio, ciudad municipal
narro, as, are : narrar, contar
Nero, onis, m. : Nerón
opera, ae, f. : trabajo, actividad; servicio
orior, iris, iri, ortus sum : nacer
pater, tris, m. : padre
Perpenna, ae, m. : Perpenna
primum, : [adv.] por primera vez, primeramente
primus, a, ,um : primero
priusquam, : [conj, temporal] antes que
proelium, ii, n. : combate, batalla, lucha
Q, : [abreviación] Quinto
quo : [adv.relativo] donde
redeo, is, ire, ii, itum : volver, regresar; volverse, convertirse
relinquo, is, ere, reliqui, relictum : dejar, abandonar
Roma, ae, f. : Roma
Sabinus, a, um : sabino
Sena, ae, f. : Siena
septem, : [indecl.] siete
sequor, eris, i, secutus sum : seguir; perseguir (s. castra +
gen.: estar al servicio de)
Sicilia, ae, f. : Sicilia
soleo, es, ere, ui, itus sum (semidep.): soler, tener costumbre
stipendium, ii, n. : soldada, paga
tribunus, i, m. : tribuno
Tusculum, i. n. : Túsculo (ciudad del Lacio)
uersor, aris, ari, atus sum : habitar
Valerius, ii, m. : Valerio
1
PRIUSQUAM HONORIBUS OPERAM DARET,
antes que se dedicase a obtener cargos.
2
HORTATU,
a instancias.
3
COLLEGAM, predicativo objetivo (referido al complemento directo).
4
PRIMUM STIPENDIUM MERUIT,
militó por primera vez.
5
MAGNI, genitivo de precio,
fue estimada en mucho