Principales subjunciones

CUM

UT /NE

"CUM"

Localiza la partícula "CUM" y di si funciona como preposición o como conjunción; después traduce las oraciones:

1. Cum lepores voces venatorum audiunt, e campo in silvam effugiunt.

2. Caesar in Italiam pervenit cum militibus suis.

3. Dux cum exercitu suo urbem cepit, sed eius incolis pepercit.

4. Pugna a peditibus iam erat commisa, cum equites advenerunt.

5. Cum nuntius venit, consul nuntiavit Romanos ab hostibus victos esse. Itaque iussit omnes iuvenes cum armis in Capitolium ascendere.

6. Hieme Caesar, consuetudine sua, legiones in hiberna reduxit: cum ver appropinquaret, (eas) ad oppugnationem munitionum magnis itineribus duxit.

7. Equites nostri, cum funditoribus sagittariisque flumen transgressi, cum hostium equitatu proelium commiserunt. Interim legiones sex quae primae venerant, opere dimenso, castra munire coeperunt.

ESTAS ORACIONES CONTIENEN EL "CUM HISTÓRICO"; TRADÚCELAS DE TODAS LAS MANERAS POSIBLES E INDICA SI ALGUNA DE ELLAS ES MÁS CONVENIENTE:

1. Cum imbres et amnes auxissent, hostes citra flumen manserunt.

2. Cum hostis urbem nostram cepisset, eam delevit.

3. Cum oppidum aggredi vellet, Caesar copias eduxit.

4. Cum Caesar in itinere cum militibus suis esset, magnis itineribus in Italiam pervenit.

TRANSFORMA LAS SIGUIENTES ORACIONES DE "CUM HISTÓRICO" EN ESTRUCTURAS DE "ABLATIVO ABSOLUTO".

1. Dux, cum milites urbem cepissent, eam delevit.

2. Nostri, cum equitatus perveniret, proelium redintegraverunt.

3. Caesar, cum hostes in castris vidisset, proelium committi iubet.

4. At barbari, cum consilium romanorum cognovissent, nostros navibus egredi prohibebant.

TRADUCE ESTAS ORACIONES E INDICA EL VALOR DE LA PROPOSICIÓN SUBORDINADA.

1. Cum in Hispaniam venit, copias omnes in unum locum coegit.

2. Marius, cum victoriam non speraret, tamen usque ad mortem pugnavit.

3. Cum sis fortis, strenue pugna.

ANALIZA Y TRADUCE EL SIGUIENTE FRAGMENTO:

Homo quidam, cum e capuona ebrius egrederetur, dixit: "Nullum mihi periculum est cum in capuona sedens vinum bibo; periculum solum est cum in urbe ambulare volo."

ESCRIBE EN LATÍN LAS SIGUIENTES ORACIONES (debes utilizar la partícula "CUM").

1. El general, como quisiera conquistar la ciudad, ordenó que los soldados iniciaran el ataque.

2. Habiendo llegado César, el mensajero le dijo que los enemigos atacarían el campamento.

3. El soldado, cuando lanzó la jabalina, se (sibi) lastimó la rodilla derecha.

ANÁLISIS SINTÁCTICO Y TRADUCCIÓN:

1. Caesar, cum hostes in nostris castris versari vidisset, omni equitatu ad utramque partem munitionum disposito, proelium committi iubet.

2. Cognitis his rebus, cum milites iniquo loco pugnarent, cohortes ex castris eduxit et sub monte constituit.

3. Caesar, cognito consilio eorum, ad flumen Tamesim, in fines Cassivelauni exercitum duxit. Eo cum venisset, animadvertit ad alteram fluminis ripam magnas esse copias hostium instructas.

4. Cum oppidum a nostris undique oppugnaretur, tamen hostes legionum impetum facile sustentabant.

5. De te, Catilina, cum quiescunt, probant; cum patiuntur, decernunt; cum tacent, clamant.

6. Quae cum ita sint, Catilina, perge quod coepisti, egredere aliquando ex urbe; patent portae: proficiscere.

7. Nobiscum versari iam diutius non potes: non feram, non patiar, non sinam.

8. Midas, qui avarus rex erat, deo dixit: «Bacche (Baco), effice ut (que) omnia, quae tetigero, in aurum mutentur»). Deus annuit. Midas, laetitia plenus, ex arbore virgam detraxit et statim virga aurea facta est. Deinde saxum humo sustulit et saxum in aurum mutatum est. Cum servi cibos et vinum apportavissent et vidisset omnia mutata in aurum, deum rursus precatus est ut donum suum revocaret.

COMPOSICIÓN: traducción al latín.

1. Habiendo llegado las legiones, los enemigos fueron vencidos.

2. Cuando César llegó a la Galia, los galos huyeron hacia la selva.

3. Aníbal, aunque aventajaba a todos, era querido por todos.

4. Habiéndose acercado los enemigos, nuestro ejército preparó el ataque.

TRADUCE EL SIGUIENTE TEXTO: Preparación de la selectividad

Cicerón anuncia a los senadores que Catilina prepara un ejército para atacar Roma.

Castra sunt in Italia contra populum Romanum in Etruriae faucibus collocata, crescit in dies singulos hostium numerus: eorum autem castrorum imperatorem ducemque hostium intra moenia atque adeo in senatu videtis intestinam aliquam cotidie perniciem rei publicae molientem.

"UT / NE"

CLASIFICA LAS PROPOSICIONES CON "UT" COMO TEMPORALES O COMPARATIVAS (fíjate que todas están en indicativo).

1. Ut Antonius rediit, omnes crederunt pacem esse in magno periculo.

2. Ut primum hostes urbem viderunt, ad arma concurrerunt.

3. Ut venit filius, patrem salutavit.

ANALIZA, TRADUCE E INDICA LOS VALORES DE LA CONJUNCIÓN "UT".

1. Dux milites hortatus erat, ut hostes fugientes persequerentur.

2. Illa ita funus paravit, ut pater de morte filii nihil audiret.

TRANSFORMA LAS SIGUIENTES PROPOSICIONES FINALES POR ESTRUCTURAS DE GERUNDIVO CON LA PREPOSICIÓN "AD" (que también expresa finalidad).

1. Sabini Romam venerunt ut novam urbem viderent.

2. Huic mandat ut omnes res exploret.

3. Imperator legatum misit ut duces cohortes ex castris educerent.

ANALIZA LAS SIGUIENTES ORACIONES E IDENTIFICA LOS USOS DE "NE".

1. Caesar loquendi finem fecit suisque imperavit ne omnino telum in hostes reicerent.

2. Crassum in Aquitaniam proficisci iubet, ne ex his nationibus auxilia in Galliam mittantur.

3. Orat Caesar legatos ne quem diem pugnae pratermittant.

4. Domitius hortatur suos ne animo dificiant quaeque ad defendendum oppidum parent.

(Domitius hortatur suos ne animo dificiant et ea quae usui ad defendendum oppidum sint parent)

5. Suadeo tibi ne venias.

ANALIZA Y TRADUCE LAS SIGUIENTES ORACIONES (nivel III)

1. His cognitis rebus, rem frumentariam providet, castris idoneum locum deligit. Ubi is imperat ut pecora deducant suaque omnia ex agris in oppida conferant, mandat ut crebros exploratores in Suebos mittant quaeque apud eos gerantur cognoscant. (César)

2. Tobias, mortem sibi inminere existimans, vocavit filium suum: «Audi, inquit, fili mi, verba patris amantissimi. Quotidie Deum cogita et cave ne unquam in eum pecces eiusque praecepta neglegas. Quantum poteris, esto beneficus et liberalis. Si tibi magnae divitiae sunt, multum tribue; si parvae, parum, sed libenter, quia beneficentia hominem ab aeterna morte liberat. Cum ex hac vita decessero, sepelito corpus meum». (Lhomond)

3. Magno cum gaudio Ulixes suos amicos agnovit, qu¡ ¡ta gavisi sunt ut multis lacrimis eum amplexi ob mercedem gratias agerent. Foedere icto (sellado el convenio), trigemini, sic ut convenerat, arma capiunt. Utrique suos adhortabantur ut deos patrios, patriam ac parentes, domus ac exercitus intuerentur. Tum trigemini suorum vocibus feroces in medium inter duas acies procedunt.

4. Flumen est Arar, quod per fines Haeduorum et Sequanorum in Rhodanum influit incredibili lenitate, ita ut oculis in utramque partem fluat iudicari non posset.

5. Id ne accideret, magnopere sibi praecavendum Caesar existimabat. Namque omnium rerum, quae ad bellum usa erant, summa erat in oppido facultas, idque natura loci sic muniebatur ut magnam ad ducendum bellum daret facultatem, propterea quod flumen Dubis, ut circino circumductum, paene totum oppidum cingit; reliquum spatium, quod est non amplius pedum mille sexcentorum, qua flumen intermittit, mons continet magna altitudine, ita ut radices montis ex utraque parte ripae fluminis contingant. (César, De bello Gallico)

6. Procas duos filios, Numitorem et Amulium habuit. Numitori, qui natu maior erat, regnum reliquit; sed Amulius, pulso fratre, regnavit. Postea, ut eum sobole privaret, nepotes eius, Romulum et Remum, adhuc parvulos, alveo imposuit abiecitque in Tiberim. Eos aqua in sicco reliquit. Vastae tum ¡n iis locis solitudines erant. Lupa ad vagitum accurrit infantes, lingua lambit et eos accepit ut mater. (Lhomond, De viris illustribus urbis Romae)

7. Ubi ne tum quidem hostes prodire intellexit, circiter meridiem exercitum in castra reduxit. Tum demum Ariovistus partem suarum copiarum, quae castra minora oppugnaret, misit. Acriter utrimque usque ad vesperum pugnatum est. Tum demum necessario Germani suas copias castris eduxerunt; omnemque aciem suam redis et carris circumderunt. Eo mulieres imposuerunt, quae, passis manibus, flentes implorabant in proelium proficiscentes ne se in servitutem romanis traderente. (César, De bello Gallico).

8. Secunda vigilia barbari magno cum strepitu ac tumultu castris egressi, fecerunt ut consimilis fugae profectio videretur. Hac re statim Caesar per speculatores cognita, insidias veritus, exercitum equitatumque castris continuit. (César, De bello Gallico)

9. Deus fecit ut omnia consummasset; facta est fames valida in regione illa: et ipse coepit egere. Et abit et adhaesit uni civium regionis illius. Et misit illum in villam suam, ut pasceret porcos. Et cupiebat implere ventrem suum de siliquis quas porci manducabant et nemo illi dabat ut manducaret. (Novum Testamentum)

10. Ut plebs leges cognoscat, tribuni scriptas leges iam postulant. Ideo legati Athenas mittuntur ut clarissimas Solonis leges describant et de institutis et moribus aliarum civitatum cognoscant.

11. Legatis auditis, liberaliter pollicitus hortatusque ut ¡n ea sententia permanerent, eos domum remittit et cum iis una Commium. Huic imperat ut adeat civitates quas possit hortareturque ut populi Romani fidem sequantur.(César, De bello Gallico)

12. Cum Phaeton in regnum patris veniret, patrem oravit ut ei permitteret currum et equos solis unum diem regere.

13. Pompeius suis praedixerat ut Caesaris impetum exciperent.
 

COMPOSICIÓN
1. El niño leía libros para aprender fábulas.

2. Aunque no vemos el fuego, sin embargo vemos el humo.

3. El padre suplicó a su hijo que arara los campos para que no fueran estériles.

4. Aunque no tienes razón, sin embargo te obedeceré.

PREPARACIÓN DE SELECTIVIDAD

Discurso de Cicerón contra Catilina

Quam diu quisquam erit qui te defendere audeat, vives, et vives ita, ut nunc vivis, multis meis et firmis praesidiis obsessus, ne commovere te contra rem publicam possis.


VOLVER A LAS PRINCIPALES SUBJUNCIONES