Formas verbales no personales
| INFINITIVO I | INFINITIVO II | PARTICIPIO | GERUNDIO-GERUNDIVO-SUPINO |
A) Ejercicios de nivel I.
1. Escribe las formas de infinitivo de los tres tiempos en voces activa y pasiva de estos verbos:
cano (3) - expugno (1) - video (2) - facio (3 mixta) - aperio (4)
|
|
presente |
perfecto |
futuro |
|
activa |
|
|
|
|
pasiva |
|
|
|
2. Analiza
la función sintáctica de los infinitivos y la de sus complementos si los
llevan. Traduce las oraciones.
• Dissensio civilis oriri coepit.
• Exercitui placuit castra defendere.
• Vos potuistis mutare res futuras.
• Caesar non solet mentiri.
• Homini docto vivere est cogitare.
• Possum orationem dicere.
• Hodie incipio studere.
• Nemo potest omnia scire.
• Accipere praestat quam facere iniuram.
• Magister ambulare nocte solebat.
• Necesse est libros legere.
3. Traduce estas oraciones e indica si la relación temporal que se
establece entre la proposición principal y la de infinitivo es de
simultaneidad, anterioridad o posterioridad.
• Caesar iussit portas claudi militesque impetum coepere.
• Caesar iussit milites impetum coepturos esse et urbem capiendam esse.
• Senatus decrevit Caesarem e provincia redire.
• Dux dixit legatum in Hispaniam venisse et pacem petivisse.
4. Ahora completa la traducción del castellano al latín. Sigue las pautas
que te hemos ofrecido más arriba.
• Yo digo que tú cantas, que la niña cantó y que los niños cantarán.
Ego dico ______________, puellam ___________ et ___________________.
• Yo dije que el libro era leído, que el libro había de ser leído.
Ego dixi ________________________, ___________________________.
• El general vio que los soldados yacían muertos.
Dux vidit __________________ ________________ mortuos.
• El cónsul anunció que el ejército romano había sido vencido.
Consul _______________ exercitum ___________ __________ esse.
• César anunció que los soldados se dirigían a Roma.
Caesar ____________ _____________ ____________ Romam.
• César dijo que los soldados habían de asediar la ciudadela.
Caesar dixit milites _______________ ____________ arcem.
5. Di si las proposiciones de infinitivo expresan simultaneidad,
anterioridad o posterioridad. Luego, efectúa la transformación indicada.
Sigue el modelo:
• Dux sciebat hostes Germanos venire. (simultaneidad)
> Anterioridad -» Dux sciebat hostes Germanos venisse.
• Caesar iussit milites aperuisse portas. -
> Posterioridad
• Dux cognoscit hostes castra movisse. -
» Simultaneidad
• Brutus pollicetur milites retenturos esse provinciam Galliam. -
» Anterioridad
• Dux romanus sciebat exercitum impetum fecisse. -
» Simultaneidad.
- Traduce las oraciones teniendo en cuenta lo que has estudiado.
6. Pon el verbo que va entre paréntesis en la forma de infinitivo que
convenga en cada caso. Traduce el texto.
Caesar dixit exploratores eam rem _______________ (nuntio). Ipse Caesar dixit hostes per provinciam nostram iter facere _____________ (conor). Caesar maturat ab urbe _________________ (proficiscor) et ad Genevam pervenit. Postea imperat milites pontem __________________(rescindo).
- Compara tu texto con el de tus compañeros. Comentad los distintos usos
del infinitivo seleccionados (si expresa simultaneidad, anterioridad...).
B)
Ejercicios de nivel II.
Análisis sintáctico y traducción de las siguientes
oraciones:
1. Omnes hostes Galli et multi Helvetii inter alios auxilium a Caesare
petere coeperunt.
2. Contemnere omnia aliquis potest; omnia habere nemo potest.
3. Sibi non cavere et aliis consilium dare stultum est.
4. Antiqui homines censebant mundum deorum numine regi.
5. Caesar primis diebus castra magnis operibus munire et ex finitimis municipiis frumentum comportare et reliquas copias expectare iubet.
6. Clamat hominem iucunde non posse vivere, nisi honeste et sapienter vivatur.
7. Dux iussit milites noctu pontem perficere.
8. Domitius nuntiat Pompeium celeriter subsidio venturum esse.
9. Caesar animum advertit ad alteram fluminis ripam magnas esse copias hostium instructas.
10. Caesar per exploratores comperit Suebos se in silvas recepisse.
11. Sacerdos ostendit regem terrarum omnium rectorem futurum esse.
12. Nos in Hispaniam salvos venisse gaudes.
13. In Tusculanum milites venturos esse putamus aut nonis aut postridie.
14. Caesar cognoscit Helvetios castra movisse.
15. Dux Graecorum vidit monstrum suis manibus milites occidisse.
16. Homo doctus credebat se (él) in altis montibus pacem inventurum esse.
17. Caesar iussit milites in urbem intrare et urbem capi.
18. Sacerdos nuntiavit pullos sacros in templo manere.
19. Milites dicunt sese (ellos) paratos esse.
20. Duces dicebant milites facilius suam patriam proelio pedestri defensuros esse.
21. Quibusdam hominibus vivere bibere est.
Análisis sintáctico y traducción de los siguientes textos:
1. Prima luce hostium equitatus ad castra accedit proeliumque cum nostris equitibus commitit. Caesar equites cedere seque in castra recipere iubet; simul ex omnibus partibus castra altiore vallo muniri portasque obstrui atque cum simulatione timoris agi iubet.
2. Interea Romae (Catilina) multa simul moliri, consulibus insidias tendere, parare incendia, oportuna loca armatis hominibus obsidere, ipse cum telo esse, item alios iubere, hortari uti (que) semper intenti paratique essent, dies noctesque festinare, vigilare, neque insomniis neque labore fatigari.
Ejercicios de composición (traducir al latín).
1. El sacerdote ordenó que las aves sagradas permanecieran en una jaula.
2. Temístocles no quiso acudir ante el magistrado.
3. Obedecer las leyes es propio del hombre justo.
4. César decidió no hacer la guerra contra los griegos.
5. Catón dijo que las raíces de las letras eran amargas, pero los frutos más agradables.
6. César anunció que la ciudad había de ser tomada y que los
soldados la asediarían.
Preparación de la selectividad
Tito Livio relata la llegada de Aníbal a Hispania y la reacción de sus soldados ante este hecho.
Missus Hannibal in Hispaniam primo adventu omnem exercitum in
se convertit. Hamilcarem iuvenem redditum (esse) sibi veteres milites
credere, eundem vigorem in vultu vimque in oculis, habitum oris
lineamentaque intueri.
INFINITIVO (II)
A) Ejercicios de nivel I.
1. Analiza y traduce estas oraciones.
• Non iustum est superiorem oboedire inferiori.
• Constat ad salutem civium inventas esse leges.
• Apparet vos erravisse.
• Dicitur Romanos diutissime bellum gerere.
2. Pon en infinitivo los verbos destacados e indica cuál es su sujeto.
• Maluit se diligo quam metuo (pon los infinitivos en
forma pasiva).
• Praestat accipio quam facio iniuram.
• Tradunt Homerum caecum sum.
• Manifestum est regem iam pervenio cum militibus.
• Nuntiatur cras Hannibalem obsides reddo.
3. Transforma las construcciones personales de infinitivo en oraciones de
infinitivo con función de sujeto. Sigue el modelo y traduce las oraciones.
• Servae videntur venire.
Construcción personal //////
Oración de infinitivo (sujeto)
Servae videntur venire. ////// Videtur servas venire.
Las siervas son vistas venir. /////Parece que las siervas vienen.
• Ariovistus fertur vicisse Gallos.
• ludex crederis esse venturus.
• Graeci videntur decepti esse.
• Graeci inventores olei esse dicuntur.
4. Transforma las oraciones de infinitivo en construcciones personales.
Sigue el modelo y tradúcelas.
Oración de infinitivo (sujeto) ////
Construcción personal
Dicitur Homerum caecum fuisse. /// Homerus dicitur caecus fuisse.
Se dice que Homero era ciego.//////// Homero es dicho ser ciego.
• lubetur fabros rescindere pontem.
• Vetatur vinum ad Suevos importari.
• Nuntiatum est dictatorem esse factum.
• lussum est duces inimicos ex Gallia decedere.
V)
Ejercicios de nivel II.
Análisis sintáctico y traducción de las siguientes oraciones.
1. Constat neminem superiorem fuisse Alcibiade.
2. Placuit senatui armari servos ipsos.
3. Non licebat tribunum plebis intrare in curiam.
4. Notum est Periclem praefuisse civitati Atheniensium.
5. Expedit omnibus rempublicam valere.
6. Tibi non licet hoc dicere.
7. Placuit Caesari legatos ad Ariovistum mittere.
8. Oratorem irasci minime decet.
9. Traditur insula Sicilia tota esse Cereri et Libero consacrata.
10. Tu diceris esse bonus.
11. Traditur Alexander esse filius Iovis.
12. Graeci dicuntur vicisse Germanos.
13. Theophrastus ante mortem accusavisse naturam dicitur.
14. Fertur vita hominis esse exigua.
15. Prohibebantur Romani intra munitiones Britannorum procedere.
Análisis y traducción de los siguientes textos:
1. Mihi videtur rem publicam amplecti filium meum tamquam obsidem consulatus mei.
2. Haec Scipionis oratio, quod senatus in urbe habebatur Pompeiusque aderat, ex ipsius ore Pompeii mitti videbatur.
Videbatur hanc orationem Scipionis mitti ex ore ipsius Pompeii, quod senatus in urbe habebatur et Pompeius aderat.
3. Tantus splendor est in laude vera, tanta dignitas in magnitudine animi et consilii, ut (que) videatur haec donata esse a virtute, cetera commodata esse a Fortuna.
Tantus est enim splendor in vera laude, tanta in magnitudine animi et consilii dignitas, ut (que) haec a virtute donata esse, cetera a Fortuna commodata esse videantur.
Ejercicios de composición (traducción al latín)
1. Parece que la ciudad ha sido tomada.
2. Conviene escribir una carta a César.
3. Es sabido que Aníba llegó a Hispania.
4. Cuentan que Roma fue fundada por Rómulo y Remo.
5. Se dice que Sócrates murió envenenado.
6. Es justo perdonar y amar a los enemigos.
Preparación de la selectividad
Tito Livio relata la historia de Roma desde sus inicios en su obra Ab urbe condita.
Satis constat Antenorem cum multitudine Enetorum, qui seditione ex Paphlagonia pulsi et sedes et ducem quaerebant, venisse in intimum maris Hadriatici sinum, et eum pulsavisse Euganeos, et Enetos Troianosque eas terras tenuisse.
A) Ejercicios de nivel I.
1. Forma los participios de los verbos siguientes:
laboro, video, regredior, fleo
|
|
PRESENTE |
PERFECTO |
FUTURO |
|
ACTIVA |
|
|
|
|
PASIVA |
|
|
|
2. Según el nombre destacado en negrita, escribe el participio presente del verbo que está entre paréntesis. Traduce las oraciones.
• Dux copias nostras (video) fugit. » Dux copias nostras videns fugit.
• lulia ad domum (regredior) eius fratrem invenit.
• Ulixes mulierem (fleo) invenit.
• Fortuna hominibus (laboro) favet.
3. Traduce estas oraciones. Ten en cuenta las formas de participio que van entre paréntesis para traducir las palabras en cursiva.
• El general herido (p. perfecto) por el soldado enemigo murió.
• César no pudo tomar la ciudad que había sido asediada (p. perfecto).
• Los que iban a morir (p. futuro activo) saludaron al general.
• El soldado vio la señal que había sido dada (p. perfecto) por el jefe (ab. agente).
4. Traduce estos sintagmas de todas las formas posibles, siempre que tengan sentido en castellano.
• in hostes durmientes...: hacia los enemigos durmientes, que duermen...
• cognitis his rebus,...
• haec dicente consule,...
• homines veritatem dicentes...
5. Identifica qué tipo de construcciones (participio concertado o participio absoluto) aparece en las oraciones siguientes. Luego, tradúcelas.
• Ariovistus, cognito Caesaris adventu, legatos misit.
• Homini nihil agenti dies est longus.
• Ulixes domum reversus a nullo cognitus est.
• Caesare duce, Romani Galliam subegerunt.
• Romulo rege, Romani multa bella gesserunt.
6. Sustituye la forma verbal destacada por un participio apropiado. Especifica si la construcción resultante es concertada o absoluta.
• Augustus, vinco Alexandrinis, in urbem triumphans rediit.
• Belgae a militibus oppidum expugno repulsi sunt.
• Paene omni acie instruo, dux milites expectat.
• Signo do, primae legionis milites Caesar iubet procurrere.
• Hostes, a nostris terreo, ex proelio fugiebant.
7. Traduce al latín usando la construcción de ablativo
absoluto.
• Siendo cónsules César y Mesala.
• Habiendo sido expulsados los reyes.
• Una vez destruida la ciudad.
• Siendo rey Tarquinio.
• Conocidos estos motivos.
• Siendo Marcos un niño.
8. Análisis sintactico y traducción de las siguientes
oraciones.
1. Verba ab hoc homine dicta credere non possumus.
2. Ceteri, metu perculsi, a periculis aberant.
3. Caesar, hoc sperans, legiones tres e castris educit.
4. Ego video machinam inspecturam domos venturamque desuper urbi.
5. Deus misericordia motus dixit verba homini.
6. Hostes veniunt auxilium implorantes.
7. Pulchrum est erranti monstrare viam.
8. Augusto imperatore, Romani Hispaniam subegerunt.
9. Cotta et Torquato consulibus, multa prodigia fuerunt.
10. Caesare et Messala Corvino consulibus, is erat apud Actium.
11. Domitiano principe, Stoici Roma pulsi sunt.
12. Catone censore, severa fuit Romae morum disciplina.
13. Te invito, nemo credet provinciam tibi esse decretam.
14. Hannibale puero, Hamilcar in Hispania vitam egit.
15. Valerio vivo, milites Cottam ex oppido eiciunt.
A) Ejercicios de nivel II.
Analiza y traduce los siguientes textos.
1. Eo concilio dimisso, idem principes civitatum qui ante fuerant ad Caesarem reverterunt petieruntque uti (= ut) sibi secreto et in occulto de sua omniumque salute cum eo agere liceret. Ea re impetrata, sese omnes flentes Caesari ad pedes proiecerunt. (César)
2. His rebus cognitis, Caesar Gallorum animos verbis confirmavit pollicitusque est sibi eam rem curae futuram [esse]. (César)
3. Adventu Caesaris facta commutatione rerum, obsidibus Haeduis redditis, veteribus clientelis restitutis, novis per Caesarem comparatis [...], reliquis rebus eorum gratia dignitateque amplificata, Sequani principatum dimiserant.
4. Ibi cum antecursoribus Caesaris proelio commisso, celeriter Domitiani milites, a ponte repulsi, se in oppidum receperunt. (César)
Composición
1. Antonio, hecha la alianza con Octavio, desterró a Cicerón.
2. Siendo cónsules Cicerón y Antonio, Catilina maquinó una conjuración.
3. El león, hechas las partes de la presa, no quiso repartir el botín.
4. Oído esto, Cicerón huyó al día siguiente a su finca.
5. El general, vencido por los enemigos, huyó de la ciudad.
6. Escipión el Africano, una vez tomada Cartago, regresó a Roma.
7. Dos serpientes apresaron al anciano cuando acudía en auxilio de sus hijos.
8. Conocidas estas cosas, los legados llegaron ante César.
Preparación de la selectividad
César habla de Orgétorix, dirigente de los helvecios.
Apud Helvetios longe nobilissimus et ditissimus fuit Orgetorix. Is, Marco Messala et Marco Pisone consulibus, regni cupiditate inductus, coniurationem nobilitatis fecit et civitati persuasit ut de finibus suis cum omnibus copiis exirent.
A) Ejercicios de nivel I.
1. Escribe la forma de gerundio de los verbos destacados en cursiva. Ten en cuenta la traducción que te ofrecemos entre paréntesis.
• Libros legimus ad disco (para aprender).-- Libros legimus ad discendum.
• Epaminondas studiosus fuit audio (de escuchar) magistrum.
• Mens hominis disco (aprendiendo) et cogito (pensando) alitur.
• Tempus loquor (de hablar) nunc non est.
2. Analiza las construcciones de gerundivo y traduce las oraciones.
• Imperator proconsules ad provincias administrandas misit.
• Dux milites signum dedit proelii incipiendi.
• Caesar misit legatos ad pacem petendam.
3. Localiza los supinos y traduce las oraciones.
• Legati fere totius Galliae ad Caesarem gratulatum convenerunt.
• Hostium legati ad senatum auxilium postulatum venerunt.
• Sed civitas, incredibile memoratu est, quantum brevi tempore creverit.
B) Ejercicios de nivel II.
Análisis sintactico y traducción:
1. Non solum ad discendas scientias propensi sumus, verum etiam ad docendas eas.
2. Exercemus memoriam ediscendo scripta poetarum.
3. Ego sum cupidus discendi lectionem.
4. Ob eam rem dux ex civitate profugit et Romam ad senatum venit auxilium postulatum.
5. Hac oratione habita, in mirum modum conversae sunt omnium mentes, summaque alacritas et cupiditas belli gerendi innatae sunt.
6. Post dominationem Sullae Catilinam maxima libido reipublicae capiendae invaserat.
7. Ea res inprimis studia hominum accendit ad consulatum mandandum M. Tullio Ciceroni.
8. Civitatum principes ad Caesarem salutatum venerant.
Composición
1. Nosotros estábamos siempre deseosos de aprender nuevas cosas.
2. Las armas eran adecuadas para proteger los cuerpos.
3. El general dio la señal para iniciar el combate.
4. Los jefes de los enemigos se presentaron ante César para felicitarlo.

