SEGUNDO DE BACHILLERATO
 (Fábulas de Fedro)

FÁBULAS CON VOCABULARIO

URSUS ESURIENS

Si quando in silvis urso desunt copiae,

scopulosum ad litus currit et prendens petram

pilosa crura sensim demittit vado;

quorum inter villos cancri simul ut haeserunt,

in terram arripiens excutit praedam maris

escaque fruitur passim collecta vafer.
Ergo etiam stultis acuit ingenium fames.  (FÁBULA NO ADAPTADA)

Si quando in silvis urso desunt copiae,

ad scopulosum litus currit et prendens petram

pilosa crura sensim demittit (in) vado;

simul ut cancri inter villos haeserunt,

(ursus) in terram praedam maris arripiens excutit

et vafer esca passim collecta fruitur.
Ergo etiam stultis acuit ingenium fames.   (FÁBULA ADAPTADA)

Quando (adv.): alguna vez.

Copiae,-arum: recursos, víveres.

Litus, litoris (n.): costa, litoral.

Prendo,-is,-ere,...: coger.

Crus, cruris (n.): pierna.

Sensim (adv.): poco a poco, paulatinamente.

Demitto,-is,-ere,...: introducir, sumergir.

Vadum,-i: vado, agua.

Simul ut.. (locución subjuntiva): tan pronto como.

OVIS, CERVUS ET LUPUS

Fraudator homines cum advocat sponsum improbos,

non rem expedire, sed malum augere expetit.

Ovem rogabat cervus modium tritici,

lupo sponsore. At illa praemetuens dolum:

"Rapere atque abire semper adsuevit lupus,

tu de conspectu fugere veloci impetu:

ubi vos requiram, cum dies advenerit?". (FÁBULA NO ADAPTADA)

Cum fraudator advocat sponsum homines improbos,

non rem expedire (expetit), sed malum augere expetit.

Ovem rogabat cervus modium tritici,

lupo sponsore. At illa dolum praemetuens (dixit):

"Rapere atque abire semper adsuevit lupus,

tu de conspectu fugere veloci impetu (adsuevisti):

ubi vos requiram, cum dies advenerit?".  (FÁBULA ADAPTADA)

Fraudator, fraudatoris: tramposo.

Advoco,-as,-are,...: llamar, hacer venir.

Spondeo,-es,-ere, spopondi, sponsum: dar garantía, ser fiador.

Expedio,-is,-ire,...: resolver, despachar.

Augeo,-es, -ere,...: aumentar.

Expeto,-is,-ere,..: desear.

Modius, modii: modio (*medida de capacidad).

Triticum,-i: trigo

Praemetuo,-is,-ere,...: temer de antemano (con antelación).

Abeo, abis, abire,...: irse, escapar.

Adsuesco,-is,-ere, adsuevi,...: acostumbrar.

Impetus,-us: choque, ataque, carrera.

ASINUS AD LYRAM

Asinus iacentem vidit in prato lyram.

Accesit et temptavit chordas ungula;

sonuere tactae. "Bella res; sed, mehercule,

male cessit", inquit, "artis quia sum nescius (1).

Si repperisset aliquis hanc prudentior,

divinis aures oblectasset cantibus".

Sic saepe ingenia calamitate intercidunt. (FÁBULA NO ADAPTADA)
(Ordénese de esta manera: ...quia artis nescius sum.)

Asinus  in prato lyram iacentem vidit.

Accesit et temptavit chordas ungula;

(chordae) tactae sonuere et asinus dixit:

 "Bella res (est); sed, mehercule,

male cessit, quia artis nescius sum.

Si repperisset hanc aliquis prudentior,

aures oblectasset divinis cantibus".

Sic saepe ingenia calamitate intercidunt.  (FÁBULA ADAPTADA)

Accedo,-is,-ere, accessi,...:acercarse.

Aliquis,-a, aliquid: alguien, alguno, algo.

Ars, artis: habilidad, técnica, arte.

Auris, auris: oido, oreja.

Bellus,-a,-um: bello,-a; hermoso,-a.

Calamitas, -atis: desgracia,  mala suerte.

Cantus, cantus: canto, canción.

Codo,-is,-ere,cessi,..: resultar.

Chorda,-ae: cuerda.

Iaceo, -es, -ere,..: yacer, estar tirado,-a.

Ingenium, -i: ingenio, talento.

Intercido,-is,-ere,..: perderse.

Mehercule (interj.): ¡por Hércules!

Nescius,-a,-um: desconocedor,-a.

Oblectasset = oblectavisset (hubiera deleitado).

Pratus, -i: prado.

Prudens, prudentis: prudente, hábil.

Quia (conj.) Porque.

Reperio,-is,-ire, repperi,...: encontrar.

Saepe (adv.): con frecuencia.

Sic (adv): así.

Sonuere = sonuerunt. (Sonaron)

Tango,-is,-ere,tetigi,tactum: tocar.

Tempto,-as,-are,-avi,..: tocar, palpar.

Ungula,-ae: uña, pezuña.

CANIS PER FLUMEN CARNEM FERENS.

 (Ille) qui alienum appetit amittit merito proprium.

Dum canis per flumen natans carnem ferebat,

in lympharum speculo simulacrum suum vidit,

et, cum alterum (canem) aliam praedam ferre putaret,

(eam) eripere voluit, sed ore dimisit cibum quem tenebat
et adeo attingere (cibum) quem petebat non potuit.  (FÁBULA ADAPTADA)

Adeo(adv.): además.

Alienus,-a,-um: ajeno,-a.

Alius,-a,aliud: otro (entre varios).

Alter,altera,alterum: otro,-a (entre dos).

Amitto,-is,-ere,...: perder, dejar.

Appeto,-is,-ere,..: desear.

Attingo,-is,-ere..: alcanzar.

Canis, canis: perro.

Caro, carnis: carne.

Cibus,-i: cebo.

Dimitto,-is,-ere: dejar caer, soltar.

Dum (conj.): mientras.

Eripio,-is.-ere: arrebatar.

Fero,,fers,ferre,...: llevar.

Flumen, fluminis: río.

Lymphae,-arum: aguas.

Merito (adv.): merecidamente.

Nato,-as,-are,..: nadar.

Os,oris: boca.

Peto,-is,-ere,..: buscar.

Possum,potes,posse, potui: poder.

Praeda,-ae: presa.

Proprius,-a,-um: propio, -a.

Puto,-as,-are,..: pensar, creer.

Sed (conj.): pero.

Speculus,-i: espejo.

Teneo,-es,-ere,..: tener.

Video,-es,-ere,vidi, visum: ver.

Volo,vis,velle, volui: querer.

FÁBULAS SIN VOCABULARIO

RANAE AD SOLEM

Vicini furis celebres vidit nuptias
Aesopus et continuo narrare coepit:
Uxorem quondam Sol vellet ducere,

clamorem ranae sustulere ad sidera.

Convicio permotus quaerit Iuppiter

causam querelae. Quaedam tum stagni incola:

"Nunc", inquit, "omnes unus exurit lacus,

cogitque miseras arida sede emori.
Quidnam futurum est, si crearit liberos?". (FÁBULA NO ADAPTADA)

Vicini furis celebres nuptias vidit
Aesopus et continuo narrare incipit:
Quondam, cum Sol uxorem ducere vellet,
ranae clamorem sustulere ad sidera.
Iuppiter, convicio permotus, quaerit
causam querelae. Tum quaedam incola stagni:
"Nunc", inquit, "unus exurit omnes lacus,
cogitque miseras arida sede emori.
Quidnam futurum est, si crearit liberos?"  (FÁBULA ADAPTADA)
------------------------------------------
Vellet: imperfecto de subjuntivo del verbo irregular "VOLO".
Sustulere = sustulerunt: perfecto del verbo "TOLLO".
Miseras: Adjetivo sustantivado referido a un sustantivo omitido (entiéndase "miseras ranas").
Emori: infinitivo de presente.

SERPENS AD FABRUM FERRARIUM

Mordaciorem qui inprobo dente adpetit,
hoc argumento se describi sentiat.
In officinam fabri venit vipera.
Haec cum temptaret, si qua res esset cibo,
limam momordit. Illa contra contumax:
"Quid me", inquit, "stulta, dente captas laedere,
omne adsuevi ferrum quae conrodere?"   (FÁBULA NO ADAPTADA)

Qui improbo dente mordaciorem appetit,
hoc argumento se describi sentiat.
 In officinam fabri venit vipera.
Cum haec temptaret si qua res esset cibo,
limam momordit. Illa contra contumax dixit:
"Stulta, quid dente me captas laedere,
quae omne ferrum corrodere assuevi?"   (FÁBULA ADAPTADA)

(Departamento de Latín)

I.E.S. “Fuente de la Peña” de Jaén (Jaime Morente Heredia)